Duurzame industrie heeft potentie
Leden van de Tweede Kamer. Het doet ons veel plezier dat uw commissie heeft besloten ons boek Groene Groei in ontvangst te nemen. Want wij denken dat onze vraagstelling alle … Lees verder
Windenergie in Nederland: de storm is nog niet gaan liggen
Ze waren met tientallen gekomen naar de Balie in Amsterdam, naar het Winddebat, om zich te laten horen. Tegenstanders van windenergie. Hun komst en vooral hun inzet toonde aan dat … Lees verder
Vlees is prima! Geen probleem voor wereldvoedselvoorziening, zegt Rudy Rabbinge
De voedselvoorziening moet absolute prioriteit hebben, ook in een biobased economy. Zegt Rudy Rabbinge, emeritus hoogleraar duurzame ontwikkeling en voedselzekerheid aan Wageningen UR. Daarom wil Rabbinge geen biobrandstoffen uit de … Lees verder
Energieopslag: de noodzakelijke aanvulling op duurzame energiebronnen
Duurzame energievoorziening is natuurlijk in de eerste plaats een zaak van duurzame energiebronnen. Maar hun wisselende aanbod maakt grote aanpassingen in het elektriciteitsnet nodig. Op alle niveaus in het net, … Lees verder
Recycling van autobanden door devulkanisatie
Momenteel worden autobanden na gebruik verbrand, omdat recycling te moeilijk is. Een nieuw programma TREC, waarvoor Michelin samenwerking heeft gezocht met het biotechnologische bedrijf Protéus, moet daarin verandering brengen. Recycling … Lees verder
Energieneutraal in plaats van schaliegasvrij
Gemeentes verklaren zich ‘schaliegasvrij’. Pure symboolpolitiek. Ze weten heel goed dat ze hier geen zeggenschap over hebben. Kennelijk hebben ze het (naïeve) idee dat zo’n uitspraak milieuproblemen door gaswinning zal … Lees verder
Denkfouten met CO2
Onze planeet warmt op. Dat is ruim voldoende bewezen. CO2 is de grootste oorzaak daarvan, dat weten we ook zeker. Dat onze welvaart en energiehonger dit hebben veroorzaakt kunnen we … Lees verder
Glocal project: het experiment van Ecover op Mallorca
Glocal is het buzzword van Ecover: een samentrekking van Global en Local. Glocal is ook de naam van een groot project van dit bedrijf samen met Forum for the Future, … Lees verder
Grootschalige toepassing van zonne-energie vereist een ander energiesysteem, zegt Wim Sinke (ECN)
Wij staan op een keerpunt in de energietransitie, zeker wat betreft het aandeel zonne-energie, zegt Wim Sinke. Het breekijzer voor de markt was tot nu toe het beleid, maar het … Lees verder
Duurzaam, houdbaar of juist afbreekbaar?
Toen ik kind was gingen we meestal met de auto op vakantie naar Frankrijk. Voor de lange reis namen we dan pakjes appelsap mee: die van drie in een verpakking … Lees verder
Ecover: duurzaamheid, daar gaat het om
Naarmate bedrijven duurzamer willen worden, kunnen hun klanten juist wel eens kritischer worden over hun prestaties, en vragen gaan stellen die vroeger nooit aan de orde kwamen. Dat is tenminste … Lees verder
Ontwerpregels voor de groene industrie, no.4: het draait om elegantie
In deze serie hebben we drie ontwerpregels besproken: verlaag kapitaalkosten en schep banen, wees zuinig met materialen, en behoud structuur. Onze laatste richtlijn, het draait om elegantie, omvat deze eerste … Lees verder
Ontwerpregels voor de groene industrie, no.2: wees zuinig met materialen
De groene industrie moet niet de structuur van de petrochemische industrie overnemen: die structuur is een eeuw lang geoptimaliseerd, specifiek voor deze grondstof. Om te kunnen concurreren moet de groene … Lees verder
Pier Vellinga (Wageningen UR): duurzaamheid loont, en emancipeert bovendien
‘Duurzaamheid is vaak niet alleen beter maar ook goedkoper. Met duurzame technologieën bouwen we lokale systemen met veel lagere beheerskosten. Dat is de basis voor een technologische transitie waarmee onze … Lees verder
Liever groene chemie dan groene energie
Wie spreekt over een duurzame toekomst voor Europa, denkt bijna altijd aan de energievoorziening. Dat is eenzijdig. Aan de ene kant verhevigt de strijd om energie zich nog steeds, want … Lees verder
Het water tot de lippen
Waarom kunnen wij mensen toch zo moeilijk van gedachten – en daarmee van gedrag – veranderen? Bijvoorbeeld veranderen van een fossiele economie naar een groene economie, van een starre hiërarchisch … Lees verder
Technologie, geen bedreiging meer
In vijftig jaar tijd is de technologie veranderd van de boeman in de redder van de mensheid. Vroeger vormden grootschalige energie-intensieve processen het toppunt van technologie, met veel bijkomende schade … Lees verder
Bioraffinage als sleutel tot de circulaire economie
De Nederlandse agrarische sector kampt met een structureel probleem: het mestoverschot, een gevolg van de grote veestapel. De veeteelt in Nederland maakt gebruik van grote importen van soja en andere … Lees verder
Eerste fairtrade én klimaatneutrale koffie op de markt
Koffiebranderij Peeze uit Arnhem bracht vorige maand de eerste fairtrade klimaatneutrale koffie op de markt. Bij deze fairtrade koffie wordt de CO2-uitstoot in de keten eerst zoveel mogelijk verminderd; de … Lees verder
Hoop op de toekomst in de Nederlandse windenergie
Er waait een frisse wind uit Den Haag voor de Nederlandse windenergiesector. Na jaren van kwakkelen door ongelukkige beleidskeuzen en groeiende tegenstand, gloort er nu hoop aan de horizon. Het … Lees verder
Duurzame energie: een tussenbalans. Deel 3: Schoon fossiel
Niet meer dan 30% van onze energievoorziening kan duurzaam zijn binnen de komende 25 jaar. Een heldere strategie voor doorgaand gebruik van fossiele energiebronnen is nodig, waarbij een gezonde competitie … Lees verder
Duurzame energie: een tussenbalans. Deel 2: Zon en wind
In onze vorige column hebben we de potentie van biomassa laten zien. Nu zullen zon en wind de revue passeren. Tevens maken we een schatting van wat redelijkerwijze haalbaar is … Lees verder
Duurzame energie: een tussenbalans. Deel 1: De rol van biomassa
Na enkele decennia onderzoek en ontwikkeling is een tussenbalans zinvol en, op hoofdlijnen, ook goed uitvoerbaar. Wind en biomassa laten om verschillende redenen hun grenzen zien. Zonne-energie heeft nog heel … Lees verder
Duurzaamheid vereist andere besluitvorming in bedrijven
Bedrijfsstrategieën zijn een wankele basis om de samenleving op een duurzaam spoor te zetten. Ze kunnen veranderen, als andere strategieën meer winst opleveren. De groene CEO kan worden vervangen door … Lees verder
Fosforterugwinning, een urgente zaak
Fosfor is een essentieel element bij de opbouw van plantaardige en dierlijke biomassa. Maar waar levende organismen stikstof en zuurstof uit de lucht kunnen halen voor hun processen, komt fosfor … Lees verder
Biobrandstoffen hebben de voedselvoorziening vrijwel niet beïnvloed, tot nu toe
ILUC is misschien in 2000-2010 helemaal niet voorgekomen – het verrassende resultaat van ons onderzoek bij Biomass Research, gebruik makend van statistieken die niet eerder voor dit doel waren geanalyseerd. … Lees verder
Denken voorbij schaliegas
De afgelopen weken heeft de publieke discussie over schaliegas een nieuwe piek bereikt. Waterbedrijven en bierbrouwers pleiten publiekelijk voor een moratorium in verband met drinkwaterrisico’s en de VNCI vraagt compensatie … Lees verder
Duurzaamheid ook lastig onderwerp binnen de biobased economy
Duurzaamheid – blijvend belangrijk, of de waan van de dag? Wij denken het eerste. Des te belangrijker om zeer kritisch te zijn over duurzaamheid en de inhoud die belanghebbenden eraan … Lees verder
Zoeken naar duurzame materialen
Plexiglas veroorzaakt 2½ kilo CO2 uitstoot per kilo product, zo concluderen Geo en ik. We hebben het opgezocht op internet. Glas is veel minder zuinig, 8,4 kilo CO2 per kilo … Lees verder
Veel romantiek in de food/fuel discussie
Er zit veel emotie in de food/fuel discussie. Uiteraard verpakt in keurige argumenten en aangevuld met beschouwingen over LCA en ILUC, maar allemaal uitgaand van een dagelijkse kom rijst voor … Lees verder
Autarkisch bouwen
Om de hoek bij de Maasvlakte, op het eerste duin bij Oostvoorne staat het zeer duurzame restaurant ‘Aan Zee’. Vroeger een autostrand, waar de jeugd zich enorm kon uitleven, nu … Lees verder
Patricia Osseweijer: infrastructuur belangrijk voor duurzaamheid
Duurzaamheid wordt steeds belangrijker voor de biobased economy, aldus Patricia Osseweijer. Zij is hoogleraar in Science Communication aan de TU Delft en onder meer hoofd van de Biotechnology and Society … Lees verder
Omgaan met de complexiteit van biomassa
Voor moleculair denkende wetenschappers zoals chemici en biotechnologen is het gebruik van biomassa voor energieproductie eigenlijk bijna een doodzonde. Het staat gelijk aan het simpel afbranden van een top meesterwerk. … Lees verder
Jan Rotmans: veel creativiteit in de transitie naar de biobased economy
‘De falende energietransitie zit de biobased economy in de weg,’ zegt Jan Rotmans. ‘En dat terwijl de energiesector gaat verdwijnen. Bij de komende transitie gaat de chemie zijn energievoorziening zelf … Lees verder
Oxfam Novib nog altijd veel te hard
Met spanning had ik uitgekeken naar het rapport dat Oxfam Novib op 26 november jl. zou publiceren om zijn campagne tegen Europese biobrandstoffen te rechtvaardigen. Volgens hen zou hieruit ‘de … Lees verder
Kerststal vangt CO2 als kolencentrales het niet doen
Bijna 50 ton olivijnzand is nodig om begin december in Den Haag op het Lange Voorhout een kerststal te bouwen. Olivijn is een mineraal gesteente dat CO2 bindt. Het lijkt … Lees verder
Schaliegas: de bewoners van de Cevennen blijven alert
Ze zijn grotendeels uit het straatbeeld en van de gemeentelijke aanplakborden verdwenen, de affiches tegen schaliegas. Een enkele auto rijdt er nog mee rond. Maar het verzet is nog niet … Lees verder
Oxfam Novib: wij komen in actie tegen biobrandstoffen vanwege de huidige ontwikkelingen
Diederik van der Hoeven lijkt ons morele standpunt te steunen, maar vraagt zich af of dit wel praktisch toepasbaar is. Maar wij hebben juist ons standpunt over bijmenging van biobrandstoffen … Lees verder
Het morele oordeel ‘voedsel moet niet worden verstookt’ is niet vol te houden
In twee columns heb ik op deze site het food/fuel probleem aan de orde gesteld. Op de eerste heeft Oxfam Novib gereageerd. Maar op een paar dringende vragen kwam gewoon … Lees verder
Hebben we biobrandstoffen nodig? Jazeker!
Stijgende voedselprijzen hebben een nieuwe ronde in de food/fuel discussie ontstoken. Ze hebben veel invloed gehad op het beleid van de EU: deze heeft de ambitieuze doelstellingen voor biobrandstoffen in … Lees verder
Oxfam Novib: liever te vroeg dan te laat
Eén van de dingen die ik heb geleerd bij het werken voor maatschappelijke organisaties, is dat je beter investeringen kunt aanpakken dan handel. Als ik een producent ervan kan overtuigen, … Lees verder
Oxfam Novib rapport over food/fuel: conclusies volgen niet uit bewijsmateriaal
Het Oxfam Novib werkdocument 161, getiteld ‘The hunger grains’, heeft veel invloed gehad op de beslissing van de EU om een streep te zetten door zijn ambitieuze doelstellingen voor biobrandstoffen … Lees verder
Plastic soep voor beginners
‘Iedereen kent inmiddels wel het fenomeen Plastic Soep.’ Deze zin hoor ik steeds vaker de laatste tijd. Toch zou ik niet graag diegenen te eten willen geven die er nog … Lees verder
Benzine uit lucht en water, zin en onzin
In kranten en op TV wordt de laatste weken veel aandacht besteed aan het maken van brandstoffen als benzine en diesel uit kooldioxide en water. Soms met sensationele koppen zoals … Lees verder
Groei?
Onze wereld is gebouwd op groei. Zodra de economische groei inzakt, gaan de alarmbellen rinkelen: de pensioenen komen in gevaar, of de werkgelegenheid. Ook de meest rijke economieën van de … Lees verder
Samen uit de crisis
Vergroening is nodig, ja het is de enige weg uit de crisis, zegt een op 8 oktober gestuurde brief van wetenschappers, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties aan de kabinetsformateurs. Een groen … Lees verder
Gunter Pauli en de ‘Blue Economy’
Het interessante van festivals als Springtij op Terschelling is dat je er af en toe volkomen onverwacht mensen met echt vernieuwende ideeën tegenkomt. Iemand als Gunter Pauli die het begrip … Lees verder
Duurzaamheid als festival
Veel betrokkenheid bij duurzaamheid op het Springtij festival, vorige week op Terschelling. Maar niet bij de vertegenwoordigers van de energiesector, die wel zo moedig waren geweest om hun onduurzame beleid … Lees verder
Duurzaamheid en de bonobo
Bij het horen van het woord bonobo roepen veel mensen, vooral intellectuele mannen, uit: seks!, en hun ogen beginnen te twinkelen. Ja, het is waar: seks neemt een belangrijke plaats … Lees verder
Selectief gebruik
Een recent rapport van de Duitse Academie van Wetenschappen Leopoldina ( op 10 augustus hier besproken door Diederik van der Hoeven) pleit voor een selectief energetisch gebruik van biomassa. Dat … Lees verder