Chemie versus bacterie, # 20. Schaalvergroting

fermentor

Het Oxford team moet geregeld dierproeven of klinische programma’s aanpassen of onderbreken vanwege een tekort aan penicilline. Ook penicilline teruggewonnen uit urine is niet altijd voldoende. Door de oorlogsomstandigheden moeten ze enorm improviseren. Veel transport gaat per fiets, vaak in … Read more

Chemie versus bacterie, # 17. Het Oxford team

Howard Florey Oxford

Productie en zuivering van penicilline zijn uiteindelijk gelukt aan een team van de Universiteit van Oxford. Een vreemd team echter; het vormt nooit een eenheid. We hebben het over Ernst Chain, Howard Florey, Norman Heatley, Margaret Jennings en Edward Abraham. … Read more

Het individu bestaat niet

individual

In de biologie woedt op dit moment een stevige discussie over het begrip individu. Daarin staan definities van bekende verschijnselen als symbiose en parasitisme op de helling. De discussie gaat niet meer alleen over planten en micro-organismen; ook zoogdieren en … Read more

Biomedicijnen in opkomst

biomedicijnen

De grote farmaceutische industrie heeft het moeilijk. De industrie moet een nieuwe koers inslaan. Biomedicijnen kunnen een nieuw hoofdstuk openen. Dit is het derde van vier artikelen over de farmaceutische industrie. Biomedicijnen, ja of nee? Al meer dan 20 jaar … Read more

Is big farma de weg kwijt?

big farma

Grote farmaceutische bedrijven (big farma) hebben het moeilijk. Aandeelhouders klagen over dalende winstmarges; overheden, verzekeringsmaatschappijen en patiënten klagen over torenhoge medicijnprijzen. De industrie moet een nieuwe weg vinden – maar welke? Dit is het eerste van vier artikelen over de … Read more

Coronapandemie en energietransitie

coronapandemie

De discussie of de coronapandemie de energietransitie zal remmen of versnellen is volop gaande. Partijen die de transitie willen versnellen zijn in de meerderheid, als we mogen afgaan op de headlines van het nieuws. Fijn stof en coronapandemie Daar kunnen … Read more

Holisme heeft de toekomst

Reductionisme, het reduceren van vraagstukken tot kleine onderdelen, is de basis van onze welvaart. Het bepaalt ook sterk ons maatschappelijk gedrag en onze kijk op de wereld. Daar kun je ver mee komen, maar zicht op het geheel kan verloren … Read more

Maakbaar leven vereist verantwoording en toezicht

De wens naar een maakbaar leven is een eindeloze ‘markt’, voor wetenschap, commercie en maatschappij. Diezelfde partijen zullen ook de spelregels moeten bepalen: verantwoording en toezicht. Een schier onmogelijke opgave, maar een opdracht die we nadrukkelijk onder ogen moeten zien. … Read more

Geopolitiek van informatie, het nieuwe conflictgebied

Geopolitiek van fossiele, minerale en agrarische grondstoffen gaat minder belangrijk worden, zo concludeerden wij in vier artikelen. Maar een nieuwe geopolitieke dimensie wordt snel overheersend: de geopolitiek van informatie. De betrouwbaarheid van informatie neemt af. Met sociale media scheppen mensen … Read more

Voedsel en water als geopolitieke wapens

Kunnen voedselvoorziening en toegang tot schoon water zich ontwikkelen tot geopolitieke wapens, zoals jarenlang fossiele energie? Daarvoor zou er een structurele onbalans moeten bestaan tussen voedsel en water aan de ene kant, en de bevolkingsgroei aan de andere kant. Maar … Read more

En hier komt… More with Less

Voor ons was 21 april een memorabele dag. Een maand eerder dan gepland presenteerden we ons nieuwe boek: More with Less, Welcome to the Precision Economy. De presentatie vond plaats op een conferentie in Groningen met als onderwerp de laatste … Read more

Bioplastics: maak een eind aan de verwarring

De naam bioplastics geeft veel verwarring en zal dat naar mijn overtuiging blijven doen. Het verschil tussen bio als gemaakt-uit-groene-grondstof en bio als biologisch afbreekbaar dringt niet door tot het grote publiek. Nu het probleem van de plastic soep belangrijker … Read more

Energieopslag in de transitie

In veel discussies over duurzame energie is energieopslag een heet hangijzer. Vooral in discussies tussen leken wordt het gebrek aan eenvoudige opslagmogelijkheden gebruikt als een dooddoener: allemaal leuk en aardig die duurzame energie, maar zolang we een donkere dag nog … Read more

Economen, luister: de aarde is GEEN gesloten systeem

Veel maatschappijdeskundigen beroepen zich op fundamentele natuurwetten om hun argumenten kracht bij te zetten. Prima, zolang hun interpretatie ook wetenschappelijk aan de maat is. Daar ontbreekt het helaas nogal eens aan. Economen beschouwen de planeet aarde als een gesloten systeem … Read more

De houdbaarheid van de groene chemie

De houdbaarheid van de groene chemie wordt bedreigd, van buiten af én van binnen uit. In de hoogtijdagen van de klassieke organische chemie was sprake van een soort zelfoverschatting van de onderzoekers: ze konden alles maken, zelfs vanaf de tekentafel, … Read more

Naar een meer duurzame geneesmiddelenproductie

Pillen

Ruim tien jaar geleden hebben we in een gezaghebbend tijdschrift (1) een voorspelling gedaan over het maken van ingewikkelde moleculen, vooral medicijnen. Wij voorzagen de integratie van chemo- en biokatalyse in een reactor die tegelijkertijd katalysator zou zijn. Een zeer … Read more

Vertrouwen is de basis voor succesvolle R&D

Het probleem komt overal ter wereld voor: hoe succesvolle R&D in te richten in een samenwerking tussen onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven. Met twee zeer verschillende culturen. Elk met zijn eigen regels en eigen maatstaven voor succes. Publicatievrijheid in de onderzoekswereld … Read more

Energieneutraal in plaats van schaliegasvrij

Gemeentes verklaren zich ‘schaliegasvrij’. Pure symboolpolitiek. Ze weten heel goed dat ze hier geen zeggenschap over hebben. Kennelijk hebben ze het (naïeve) idee dat zo’n uitspraak milieuproblemen door gaswinning zal voorkomen, en de komst van duurzame energie zal versnellen. Maar … Read more

Denkfouten met CO2

Onze planeet warmt op. Dat is ruim voldoende bewezen. CO2 is de grootste oorzaak daarvan, dat weten we ook zeker. Dat onze welvaart en energiehonger dit hebben veroorzaakt kunnen we ook al niet meer ontkennen. Maar de vraag of de … Read more

Omgaan met de complexiteit van biomassa

Voor moleculair denkende wetenschappers zoals chemici en biotechnologen is het gebruik van biomassa voor energieproductie eigenlijk bijna een doodzonde. Het staat gelijk aan het simpel afbranden van een top meesterwerk. De leek heeft een soortgelijke emotie, maar een slag anders. … Read more