SAWA, het 50 meter hoge flatgebouw op de Lloydpier in Rotterdam, heeft de Nationale Houtbouwprijs 2025 gewonnen; vlak nadat koningin Máxima het gebouw officieel had geopend, waarbij zijn nationale belang en visionaire benadering werden benadrukt.
Het gebouw is ontwikkeld door NICE Developers en ERA Contour en ontworpen door Mei architects and planners. SAWA laat zien hoe circulaire en organische materialen de groei van de stad mede kunnen bepalen.
Houtinnovatie op stedelijke schaal
SAWA gebruikt kruislaaghout (cross-laminated timber, CLT) en gelijmd gelamineerd hout (glulam), in bijna het hele gebouw. Daardoor slaat het gebouw CO2 op en zorgt het voor lage emissies. Het project gebruikt ook zo weinig mogelijk beton, wat zorgt voor een nog lagere milieu-index.
Het ontwerpteam heeft een uitneembaar bouwsysteem gemaakt met droge ballastvloeren in plaats van gegoten beton. Bouwers kunnen deze vloeren uit elkaar halen om de materialen opnieuw te gebruiken. Een materiaalpaspoort tekent elk onderdeel op. Hierdoor heeft het gebouw een circulaire waarde op lange termijn, waarmee het aantoont hoe hout bijdraagt aan een flexibele constructie.
Circulair en toepasbaar
De structuur volgt het Open Building principe. Kolommen, balken en CLT vloeren vormen een duidelijke dragende structuur. Wanden kunnen veranderd worden in de loop van de tijd zonder dat de structuur verandert. Deze flexibiliteit helpt bij het verlengen van de levensduur van het gebouw, en maakt het ook mogelijk dat bewoners hun huizen aanpassen aan hun behoeften.
Het hout komt uit duurzame bossen in Duitsland. Voor elke boom die wordt gebruikt planten de bosbeheerders vier nieuwe bomen, waardoor zij een duurzame leveringsketen scheppen.
Een natuurinclusieve leefomgeving
SAWA brengt de natuur terug in de stad. Het ontwerpteam werkte samen met ecologen bij het scheppen van 600 meter groene terrassen, duizenden inheemse planten en 140 nestkastjes voor vogels en vleermuizen. Elke plantlaag komt overeen met hoogte en oriëntatie van het gebouw. Hierdoor worden bevruchtende dieren ondersteund, het lokale milieu verrijkt en het stedelijk milieu verzacht.
Door grote balkons, groene galerijen en een gemeenschappelijke daktuin krijgen bewoners direct contact met de natuur. Het ontwerp bevordert buitenleven en lichamelijk en geestelijk welzijn.
Een sociale en energieneutrale gemeenschap
SAWA bevat 109 woningen, waarvan ongeveer de helft in het middenhuur-segment. Deze mengeling schept een verscheiden en toegankelijke gemeenschap. Gedeelde functies – zoals gereedschap, mobiliteit en een gemeenschappelijke tuin – maken het leven gemakkelijker en brengen bewoners samen.
Het gebouw is energieneutraal. Een op CO2 gecontroleerde ventilatie geeft verse lucht wanneer deze nodig is. Met stadsverwarming en zonnepanelen op het dak wordt energie geleverd voor gemeenschappelijke ruimten, verlichting en vervoer.
Erkenning voor ontwerp en samenwerking
De jury noemde SAWA ‘een icoon voor de toekomst van houtconstructies’. De hoogte van 50 meter werd mogelijk gemaakt door nieuwe soorten houtverbindingen, ontwikkeld door de Derix Groep. De opening door koningin Máxima laat het culturele en architectonische belang van het project zien.
SAWA bewijst dat circulair ontwerp in hout klimaatdoelen kan ondersteunen, net als sociale doeleinden en biodiversiteit in de stad – terwijl het ontwerp ook een warme en uitnodigende leefgemeenschap vormt. SAWA, net als andere bijzondere houtprojecten, wordt toegelicht in het nieuwe boek The Timber Truth.
Bron: NICE Developers / Duurzaam Ondernemen
Foto’s: NICE Developers / Ossip van Duivenbode
Interessant? Lees dan ook:
Houtbouw: veel potentie
Is bouwen met bamboe goedkoper dan bouwen met beton?
Toren brengt duurzaam hout tot nieuwe hoogte