The Conversation bevatte een artikel van Francesco Grillo over het ‘internet van levende wezens’. Een radicaal nieuwe benadering van wat de volgende revolutie in de medicijnwetenschap zou kunnen zijn. Het idee bestaat eruit dat steeds kleinere en slimmere sensoren ons lichaam worden binnengebracht, waardoor mensen met het internet verbonden worden.
Het internet van levende wezens
Dit internet van levende wezens zou de derde en ultieme fase kunnen vormen van de wording van het internet. De eerste fase is dan het met elkaar verbinden van computers, de tweede fase het verbinden van alledaagse voorwerpen; de derde en finale fase zou de directe verbinding van informatiesystemen met onze organen zijn. Volgens biologen die onlangs bijeen kwamen in Dubai voor een conferentie genaamd Prototypen voor de Mensheid, wordt dit scenario nu technisch mogelijk.
Dit gaat veel invloed hebben op mensen, industrieën en samenlevingen. Zou dit internet van levende wezens een bron van inspiratie of een nachtmerrie vormen? Sommige miljardairs uit Silicon Valley denken dat het een bron van inspiratie is. Ze fantaseren over eeuwig leven. Maar veiligheidsexperts maken zich zorgen: er zou een nieuw en zeer ernstig risico ontstaan, dat van het overnemen van lichamen. Zoals Grillo in zijn te verschijnen boek betoogt, zou deze technologie tenminste drie gunstige gevolgen hebben; maar deze zou zowel een droom als een nachtmerrie kunnen veroorzaken.
Drie gevolgen
Eerst de droom. Als we voortdurend de gezondheid kunnen meten, kunnen we veel eerder ziektes opsporen. Behandeling kost veel meer dan preventie. Bij slim monitoren zouden we veel medicijnen kunnen vervangen door minder ernstige ingrepen. Bijvoorbeeld een ander dieet, of op de persoon toegespitste oefeningen. En we zouden miljoenen sterfgevallen kunnen voorkomen door gewoon op tijd waarschuwingen te verzenden. Alleen al in de VS zijn 170.000 van de 805.000 hartaanvallen per jaar ‘stil’ doordat mensen de symptomen niet herkennen.
Ten tweede zullen er sensoren komen – we kunnen ze beter biorobots noemen, doordat ze waarschijnlijk van gel gemaakt zullen zijn. Deze zullen het lichaam niet alleen in de gaten kunnen houden, maar het ook actief kunnen genezen. Ze zouden aspirine vrij kunnen maken als ze een bloedprop ontdekken, of een vaccin activeren als ze worden aangevallen door virussen. De mRNA vaccins ontwikkeld voor COVID hebben deze grens waarschijnlijk geopend. Bij voortgang in technologieën van genbewerking kunnen we zelfs biorobots maken die micro-operaties kunnen uitvoeren met minuscule ‘scharen’ die beschadigd DNA repareren.
Ten derde, het belangrijkste: medisch onderzoek en het ontdekken van medicijnen zullen op hun kop worden gezet. Momenteel stellen onderzoekers hypothesen op over stoffen die als medicijn kunnen dienen voor bepaalde ziektes; daarna worden deze getest in dure en langdurige proeven. In de tijd van het internet van levende wezens draaien we dit proces om: dan worden door enorme dataverzamelingen patronen gegenereerd, die laten zien wat werkt bij een probleem; waarna onderzoekers terugwerken om te ontdekken hoe dit komt. Dan worden oplossingen veel sneller, goedkoper en preciezer ontwikkeld.
Radicale veranderingen
Het tijdperk van one-size-fits-all medicijnen loopt al op zijn eind; maar het internet van levende wezens gaat nog veel verder. Iedereen zou dagelijks advies kunnen krijgen over medicijndoses aangepast aan microveranderingen, bijvoorbeeld in lichaamstemperatuur of slaapkwaliteit. Ook de organisatie van medisch onderzoek zelf gaat sterk veranderen. Uit enorme hoeveelheden data kunnen we misschien leren dat sommige hoofdpijnen veroorzaakt worden door hoe we lopen, of dat hersenen en voeten elkaar op onverwachte manieren beïnvloeden.
Het onderzoek richt zich momenteel op individuele ziekten en organen. Binnenkort verschuift dit misschien naar het gebruik van steeds slimmere ‘digitale tweelingen’ – virtuele modellen van de biologie van iemand die continu zijn of haar gezondheid meten. Deze simulaties kunnen worden gebruikt voor het testen van behandelingen, of om te voorspellen hoe het lichaam reageert; en om de ziekte te onderzoeken voordat deze tevoorschijn komt. Zo’n verandering zou echt de betekenis van levenswetenschap veranderen.
Droom en nachtmerrie
Het doel van het internet van levende wezens is niet om veroudering te overwinnen, zoals sommige transhumanisten volhouden. Het doel is meer laag-bij-de-gronds: gezondheidszorg toegankelijk maken voor iedereen, kanker verslaan, ook hulp bieden aan arme landen en iedereen helpen langer en ziektevrij te kunnen leven.
Maar de nachtmerrie is dat we onze menselijkheid verliezen terwijl we onze lichamen digitaliseren. Het internet van levende wezens is een van de meest fascinerende mogelijkheden die door technologie geopend kan worden – maar we moeten deze zorgvuldig gebruiken. Dan hernemen we de tocht waarop de mensheid reisde in de optimistische jaren 1960, toen we voor het eerst landden op een vreemde planeet. Alleen zijn wij nu zelf het vreemde grondgebied dat we onderzoeken.
Dit artikel werd geschreven samen met het Professor’s Programme, deel van Prototypes for Humanity, een wereldwijd initiatief dat academische milieu- en sociale innovatie versnelt.
Interessant? Lees dan ook:
Eiwit: de uitdaging
De microbiële voedselrevolutie
Chemie versus bacterie, # 68. Grenzen aan de gezondheidszorg