Het gebruik van eerste-generatie biomassa (als graan, suiker en oliegewassen) voor bio-energie heeft vele voordelen. Daarvan profiteren voedselzekerheid, biodiversiteit, landbouw én klimaatbescherming. Zegt een nieuw rapport van nova-Instituut.
De nieuwe strategie
De Europese bio-economie – die duurzame materialen en energie produceert uit biomassa – zal binnenkort centraal staan in een nieuwe strategie van de EU. Gericht op het versterken van Europa’s autonomie en concurrentievermogen, en het terugdringen van zijn afhankelijkheid van fossiele energie. Dit nieuwe rapport van nova-Instituut laat zien dat Europa voldoende biomassa kan produceren. En het spreekt mythen tegen over het gebruik van eerste-generatie gekweekte biomassa als zetmeel, suiker en oliehoudende zaden.
Volgens het rapport berust de weerstand tegen eerste-generatie biomassa vooral op emotionele en politieke argumenten. Gegevens en beter begrip van het wereld-voedselsysteem spreken deze tegen. Critici vrezen ondermijning van de voedselzekerheid; maar uit wetenschappelijk bewijs blijkt dat deze zorgen grotendeels misplaatst zijn.
Voordelen
Het nieuwe onderzoek belicht vooral vier voordelen voor de EU van het gebruik van biomassa, inclusief voedselgewassen voor doeleinden anders dan voedsel, zoals brandstof, chemicaliën en materialen:
- Versterking van schokbestendige en concurrerende landbouw in de EU: Het verkopen van gewassen op meerdere markten geeft boeren meer flexibiliteit; het verkleint hun gevoeligheid voor prijsschommelingen. Dit moedigt ook investeringen aan in innovatie en duurzame praktijken, want boeren kunnen hun inkomen uit diverse bronnen halen en zich aanpassen aan veranderingen in de markt.
- Betere voedselzekerheid: Het gebruik van eerste-generatie biomassa voor non-food toepassingen versterkt de voedselzekerheid op meerdere manieren. Zoals betere marktstabiliteit door het leveren van eiwitrijke bijproducten. Want hierdoor wordt de beschikbaarheid van voedselgewassen verbeterd, evenals die van zetmeel, suiker en oliegewassen in de EU; terwijl tegelijkertijd een nood-voedselvoorraad wordt opgebouwd voor in crisistijden.
- Steun aan klimaatmaatregelen: Om de Europese industrie te ontkolen – essentieel voor het halen van nul uitstoot bij chemie en brandstoffen – is het gebruik van eerste-generatie biomassa noodzakelijk. Hoewel tweede-generatie biomassa breed wordt geaccepteerd, is eerste-generatie biomassa normaal gesproken goedkoper en beter beschikbaar; en deze kan ook beter worden opgeschaald.
- Ondersteunen van biodiversiteit: Voedselgewassen zijn het meest geschikt om zetmeel, suiker en plantaardige oliën te produceren. Ze maximaliseren de opbrengst per hectare. Hierdoor wordt het oppervlak aan land nodig voor landbouw kleiner, waardoor meer ruimte overblijft voor bescherming van de biodiversiteit.
High-tech landbouw
Met high-tech landbouw versterken we nog een keer het nut van eerste-generatie biomassa, zo schrijft het rapport. Investeringen in de landbouw, en daarmee gepaard gaande ontwikkeling, zullen eerder gebeuren bij eetbare gewassen; daar hebben ze de grootste invloed en hoogste financiële opbrengst. Waardoor het nut van het land zo groot mogelijk wordt. Maar ook non-food toepassingen zullen direct profiteren van deze ontwikkeling; deze zullen er nog concurrerender en milieuvriendelijker door worden.
Als zetmeel, suiker en oliegewassen goed verkrijgbaar zijn in de EU, zal dit het halen van klimaatdoelen versterken. De teelt van zetmeel en oliegewassen is vrij eenvoudig op te schalen in de EU. Want logistiek, infrastructuur en machines zijn voor de eerste generatie beschikbaar op het meest recente technologische niveau; en ze kunnen zelfs beter worden gebruikt bij een groeiende vraag. Deze betrouwbaarheid is essentieel voor het succes van de ontkolingsstrategie van Europa.
Biodiversiteit
Het beschermen en verbeteren van der biodiversiteit is essentieel voor de duurzaamheid van de landbouw in de EU. Vooral doordat landbouw gevoelig is voor lagere veerkracht, grotere kwetsbaarheid voor pesten en plagen, en slechtere bodemgesteldheid. Verder zullen betere landbouwmethoden als gewasrotatie, planten van meerdere gewassen en regeneratieve landbouw de gezondheid van bodem en ecosysteem versterken; waardoor vele planten en dieren zullen worden ondersteund.
In feite zal high-tech landbouw bijdragen aan versterking van de biodiversiteit. Want door de productiviteit zo hoog mogelijk te maken zal dit de druk verminderen op het omvormen van natuur tot landbouwgrond. Hierdoor kan meer land worden gereserveerd voor bescherming van biodiversiteit en ecosystemen. Dit effect zal nog worden versterkt als de bestaande trend van het gebruik van minder kustmest en bestrijdingsmiddelen bij de high-tech landbouw voortduurt. Ook deze ontwikkeling slaat vooral op het telen van eerste generatie biomassa.
Geen 2G suikers
Het onderzoek pleit kortom voor eerste-generatie suikers boven die van de tweede generatie (d.w.z. suiker uit lignocellulose). Ten eerste betoogt het dat eerste-generatie suikers veel productiever geteeld kunnen worden. Daardoor is veel minder land nodig voor het maken van dezelfde hoeveelheid suikers. Verder zou er minder eiwit beschikbaar komen, een belangrijk bijproduct van 1G non-food productie. Ten derde zou de noodvoorraad eerste-generatie oogst (zetmeel, suiker en plantaardige oliën), nuttig bij voedselcrises, verloren gaan; per definitie kunnen tweede-generatie gewassen geen voeding leveren. En tenslotte zullen, zelfs bij 1G suikerprijzen, bioraffinaderijen en afgeleide chemicaliën en materialen nauwelijks kunnen concurreren met fossiele oplossingen. Want 2G suikers zijn twee- tot driemaal zo duur; daardoor kunnen zij geen rol spelen in het opschalen van de ontkoling.
Het rapport van het nova-Instituut werd gemaakt in opdracht van de European Bioeconomy Alliance, een breed samengesteld platform gewijd aan de doorbraak van de bio-economie, en het realiseren van zijn volle potentieel in Europa.
Interessant? Lees dan ook:
Eerste generatie bio-ethanol is toe aan herwaardering, zegt nova-Instituut
Eerste en tweede generatie
Ook Brazilië gaat tweede generatie bioethanol produceren