{"id":27833,"date":"2024-12-16T17:29:46","date_gmt":"2024-12-16T16:29:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=27833"},"modified":"2024-12-16T19:49:34","modified_gmt":"2024-12-16T18:49:34","slug":"het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/","title":{"rendered":"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond"},"content":{"rendered":"<p><strong>Klimaatverandering, aldus <\/strong><a href=\"https:\/\/www.ipcc.ch\/site\/assets\/uploads\/2019\/08\/4.-SPM_Approved_Microsite_FINAL.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>een nieuw IPCC rapport<\/strong><\/a><strong>, hangt nauw samen met landgebruik. Veranderingen in landgebruik geven klimaatverandering, en omgekeerd. Met andere woorden: wat we met onze bodem doen, doen we met ons klimaat \u2013 en met onszelf. <\/strong><a href=\"https:\/\/theconversation.com\/ipccs-land-report-shows-the-problem-with-farming-based-around-oil-not-soil-121643?utm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>The Conversation<\/strong><\/a><strong> schreef erover. <\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_27824\" aria-describedby=\"caption-attachment-27824\" style=\"width: 407px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-27824 size-full\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\" alt=\"Verdeling van risico\u2019s voor biodiversiteit \" width=\"417\" height=\"183\" srcset=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg 417w, https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease-300x132.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 417px) 100vw, 417px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-27824\" class=\"wp-caption-text\">Verdeling van risico\u2019s voor biodiversiteit van de bodem (rood = veel risico). Global Food Biodiversity Atlas.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Mensen benutten nu meer dan 70% van het ijsvrije aardoppervlak; meer dan een kwart van het land lijdt nu onder degradatie door menselijke activiteit. Grond gaat verloren, meer dan 100 keer sneller dan dat deze wordt gevormd; elk jaar neemt de hoeveelheid woestijn weer toe. Beschadigde gronden worden verder gedegradeerd, door temperatuurstijging en zware regenval als gevolg van klimaatverandering. Zodat de voedselvoorziening onzeker wordt; en dat het nuttig gehalte in voeding omlaag gaat. De gevolgen hiervan zullen vooral worden gevoeld door mensen die al in armoede leven; maar verder ook overal ter wereld.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><strong>Van grond naar olie<\/strong><\/h1>\n<p>We hebben goed functionerende bodems nodig voor voedselproductie. Maar, zo schrijft The Conversation, moderne agrarische systemen draaien op olie, niet op grond. Lange tijd konden mensen alleen zoveel voedsel verbouwen als mogelijk gemaakt door de plaatselijke ecologische toestand. Sommige gemeenschappen ontwikkelden <a href=\"http:\/\/www.public-library.uk\/ebooks\/37\/46.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">complexe en duurzame systemen<\/a>: voedingsstoffen werden teruggebracht op de grond in de vorm van organisch afval. Waardoor de grond in goede vorm bleef, de sleutel tot overleving.<\/p>\n<figure id=\"attachment_27826\" aria-describedby=\"caption-attachment-27826\" style=\"width: 278px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Deforestation_of_Rainforest.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-27826\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Deforestation_of_Rainforest.jpg\" alt=\"Ontbossing van regenwoud\" width=\"288\" height=\"216\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-27826\" class=\"wp-caption-text\">Ontbossing van regenwoud<\/figcaption><\/figure>\n<p>Maar de moderne landbouw maakt vooral gebruik van fossiele brandstoffen. Als de grond meststoffen tekort komt, wordt dit aangevuld met kunstmest \u2013 gemaakt uit aardgas of steenkool. Daarmee werd de uitstoot van stikstofbemesting een belangrijke bron van broeikasgassen; en zelfs de belangrijkste bron bij het maken van <a href=\"https:\/\/www.newscientist.com\/article\/2122857-a-loaf-of-bread-emits-half-a-kilo-of-co2-mainly-from-fertiliser\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bijvoorbeeld een brood<\/a>. Bovendien maakt de moderne landbouw gebruik van dieselmotoren. Daarmee kunnen we vroeger onbruikbare grond bewerken. Zodat meer land in gebruik werd genomen. Daardoor is nu ontbossing de grootste bron geworden van CO<sub>2<\/sub>-uitstoot uit de landbouw. Daar komt nog bij dat zware machines de grond samendrukken. Waardoor organismen als regenwormen en bacteri\u00ebn, die de bodem in staat stellen zijn functies te vervullen, voortdurend worden verstoord \u2013 wat leidt tot <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/B9780444882868500180\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">verarming en uitputting van de bodem<\/a>.<\/p>\n<h2><strong>Planten helpen groeien<\/strong><\/h2>\n<p>We zullen moeten erkennen dat de bodem <a href=\"https:\/\/www.pnas.org\/doi\/abs\/10.1073\/pnas.2304663120\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">de grootste verscheidenheid<\/a> vertoont van alle milieus op aarde. Zij bevat zelfs 59% van alle levende soorten. Waaronder <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/animal\/arthropod\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">insecten en spinnen<\/a>, net als <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/topics\/agricultural-and-biological-sciences\/enchytraeidae\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>enchytraeidae<\/em><\/a> (lijkend op kleine wormen), <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/animal\/oligochaete\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>oligochaeta<\/em><\/a> (wormen) en <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/animal\/nematode\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>nematoden<\/em><\/a> (kleine wormen), maar vrij weinig zoogdieren. Planten profiteren hiervan met hun wortels. Bovendien, niet in de laatste plaats, zijn er microscopische organismen \u2013 zoals een ongelooflijk aantal van 430 miljoen (of meer dan 50%) bacteri\u00ebn en 5,6 miljoen (of 90%) schimmels.<\/p>\n<p>Het organische materiaal, bestaande onder meer uit dode insecten, wordt afgebroken door beestjes als <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/animal\/earthworm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">regenwormen<\/a> en <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/animal\/springtail\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">springstaarten<\/a>, waardoor dit in de bodem wordt opgenomen. Hierbij komen de voedingsstoffen vrij waarop de meeste planten groeien. En er zijn andere manieren waarop bodemorganismen <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/tapping-the-plant-microbiome-to-improve-farming-and-plant-health-36288\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">helpen bij het vrijmaken van voedsel<\/a>. Er zijn <a href=\"https:\/\/www.rhs.org.uk\/biodiversity\/mycorrhizal-fungi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mycorrhizale schimmels<\/a> die doordringen in de wortels van planten, waar ze leven op energierijke stoffen. Omgekeerd helpen deze schimmels de wortels beter door te dringen in de bodem, waardoor ze meer voedingsstoffen kunnen opnemen. En er zijn <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/science\/nitrogen-fixing-bacteria\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">stikstofbindende bacteri\u00ebn<\/a>, veel voorkomend bij peulvruchten en klaver. Deze zetten stikstof uit de lucht om in stoffen die nuttig zijn voor de plant. Zulke stoffen kunnen wij alleen synthetisch maken, ten koste van veel energiegebruik. Al dit bodemleven helpt bij het maken van ons voedsel; het zorgt ook voor samenhang in de bodem en zelfs voor grondstoffen voor nieuwe antibiotica en medicijnen.<\/p>\n<h2><strong>De bodem bij elkaar houden<\/strong><\/h2>\n<p>Organismen die in de bodem leven, zoals <a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/animal\/termite\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">termieten<\/a>, maken kanalen in de grond en dragen bij aan zijn structuur. Door verteerd plantaardig materiaal op te nemen blijft de bodem samenhangend en bestand tegen erosie; ook neemt hierdoor het water-opnemend vermogen toe. Bovendien wordt organisch materiaal opgenomen in de bodem; zo wordt <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/france-has-a-great-plan-for-its-soil-and-its-not-just-about-wine-47335\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">koolstof opgeslagen<\/a>. Bodems bevatten <a href=\"https:\/\/www.ipcc.ch\/site\/assets\/uploads\/2018\/03\/WGI_TAR_full_report.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zelfs driemaal zoveel koolstof<\/a> als levende wezens, en tweemaal zoveel als de lucht.<\/p>\n<p>Vaak zijn er vele soorten nodig voor zulke functies. Als er veel soorten zijn die dezelfde functie kunnen vervullen, vormt dit een veiligheidsnet bij veranderende omstandigheden, zoals bij droogte of een overstroming. Dan zijn er altijd andere organismen die de plaats kunnen innemen van beschadigde soorten. Zo kunnen bodems zich herstellen. Ze kunnen milieuschade verwerken.<\/p>\n<figure id=\"attachment_27828\" aria-describedby=\"caption-attachment-27828\" style=\"width: 278px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Termite-mound-in-Gaborone-game-reserve-Photo-Oratile-Leipego.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-27828\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Termite-mound-in-Gaborone-game-reserve-Photo-Oratile-Leipego.jpg\" alt=\"Termite mound\" width=\"288\" height=\"192\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-27828\" class=\"wp-caption-text\">Termietenheuvel in Gaborone reservaat. Foto: Oratile Leipego, Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n<h2><strong>Regen<\/strong><\/h2>\n<p>Een van de milieuschokken is de <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/landmark-new-research-shows-how-global-warming-is-messing-with-our-rainfall-233432?utm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">toenemende variabiliteit van regenval<\/a>. Deze is sterk toegenomen, afgelopen eeuw. Vooral in Australi\u00eb, Europa en het Oosten van Noord-Amerika, <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1126\/science.adp0212\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zoals bevestigd door nieuw onderzoek<\/a>. Dit betekent dat drogere periodes droger zijn dan vroeger, en regenachtige periodes natter. De hoeveelheid regen als geheel verandert niet veel, maar extremen komen veel m\u00e9\u00e9r voor. En dit probleem zal alleen maar groter worden als de wereld verder opwarmt. Bijvoorbeeld doordat de hoeveelheid regen in kortere tijd valt. Of doordat droge periodes worden afgewisseld met hevige stortbuien, of door droogte en overstromingen kort na elkaar. We zullen ons aan deze veranderende patronen moeten aanpassen.<\/p>\n<p>Dit blijkt uit een aantal verschijnselen. Ten eerste kan warme lucht meer vocht bevatten. E\u00e9n graad opwarming komt overeen met 7% meer waterdamp in de lucht. Ook kunnen winden harder waaien. En bij hogere temperatuur ontstaan dikkere regendruppels. Kortom, regen wordt minder gelijkmatig verdeeld.<\/p>\n<h2><strong>Regenwoud<\/strong><\/h2>\n<p>Dit patroon van wisselende regenval zal ook gevolgen hebben voor <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/rainforests-pump-water-round-the-tropics-but-the-pulse-of-this-heart-is-weakening-201136?utm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">het tropische regenwoud<\/a>. Vaak de \u2019longen van de wereld\u2019 genoemd \u2013 ze verwijderen ongeveer <a href=\"https:\/\/www.science.org\/doi\/10.1126\/science.1201609\">15%<\/a> van alle kooldioxide uitgestoten door de mens, waardoor zij klimaatverandering afzwakken. Bovendien pompen zij water uit de bodem naar de atmosfeer. Daar vormt het wolken die uiteindelijk uitregenen \u2013 waarbij het water weer wordt opgenomen door bomen. Deze kringloop is essentieel voor het voortbestaan van bossen die ver van de oceaan liggen. Zoals bij de Amazone en de Congorivier, waar <a href=\"https:\/\/agupubs.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full\/10.1029\/2021GL095136\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tussen een kwart en de helft<\/a> van alle regen afkomstig is van het bos zelf. Door deze recycling van vocht blijven de dorstige regenwouden bestaan.<\/p>\n<p>Maar als we bomen kappen, wordt deze cyclus doorbroken. De bodem warmt erdoor op. Onderzoekers dachten al lang dat er zo\u2019n soort \u00a0mechanisme aan het werk was. Maar het bewijs daarvoor is pas geleverd door <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41586-022-05690-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">satellietmetingen<\/a>. Hieruit blijkt een duidelijk verschil tussen regenval boven bos, en boven gebieden die zijn ontbost; in alle tropische gebieden waaronder de Amazone, Congo en Zuidoost Azi\u00eb. Als het ontboste gebied zich uitbreidt, daalt de hoeveelheid regen procentueel nog sterker. Onderzoekers zijn bang dat wij <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/is-the-amazon-rainforest-on-the-verge-of-collapse-178580\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een omslagpunt<\/a> naderen, waarbij er niet genoeg regen gaat vallen om het overblijvende bos in stand te houden. Dit kan ernstige gevolgen hebben, zoals <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-021-22840-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lagere oogsten<\/a>. The Conversation schrijft: we moeten onze tropische bossen behouden, voor een koeler en natter klimaat.<\/p>\n<h2><strong>Zware landbouwmachines<\/strong><\/h2>\n<p>Moderne oogstmachines <a href=\"https:\/\/theconversation.com\/farm-vehicles-now-weigh-almost-as-much-as-heaviest-dinosaurs-heres-why-thats-a-problem-182992?utm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wegen zoveel dat ze de bodem onherstelbaar samendrukken<\/a>. Bodems zijn kwetsbaar. Ze bevatten pori\u00ebn en gaten waar lucht doorheen kan gaan, zodat deze plantenwortels en andere organismen kan bereiken. Zware machines vernietigen deze structuur. Door samenpersing van de bodem kan de plantengroei (en daarmee de oogst) worden verminderd; ook wordt het risico op overstromingen er groter door, omdat <a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1002\/esp.1894\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">water niet meer opgenomen wordt<\/a> door het land en terecht komt in sloten en rivieren. Landbouwmachines zijn tegenwoordig zo zwaar dat de bodem dieper dan 20 cm (waar hij niet meer wordt geploegd) permanent wordt samengedrukt.<\/p>\n<p>Er is een grens aan de mate waarin we de bodem kunnen samenpersen, schrijft The Conversation. Of dit nu gebeurt door samendrukken of voortdurende oogsten, door <a href=\"https:\/\/iopscience.iop.org\/article\/10.1088\/1748-9326\/aba2fd\">erosie<\/a> of door vervuiling, Wij moeten in actie komen om de druk op de bodem te voorkomen, zo schrijven de auteurs.<\/p>\n<h2><strong>Wij bijten in onze staart<\/strong><\/h2>\n<p>Tot voor kort werd landbouwproductie juist gestimuleerd door tractoren en chemicali\u00ebn. Dit maakte de laatste twee eeuwen een enorme groei van de bevolking mogelijk. Maar de achteruitgang van de bodem heeft nu een punt bereikt waarbij we deze niet meer kunnen compenseren, door chemicali\u00ebn of machines. Van land tot land kunnen de effecten verschillen. The Conversation signaleert dat \u2018in Australi\u00eb land <a href=\"https:\/\/www.agric.wa.gov.au\/climate-land-water\/soils\/managing-soils\/soil-salinity\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zout en giftig<\/a> is geworden voor de landbouw door voortdurende irrigatie. In het VK is laagveengrond, waarop de duurste gewassen groeien, aan het verdwijnen in een tempo van <a href=\"https:\/\/www.fensforthefuture.org.uk\/admin\/resources\/downloads\/1fensplanfinalreport2012.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">2 cm per jaar<\/a>. In Spanje, dat veel vers fruit en groenten produceert, komt deze teelt in gevaar door verwoestijning onder invloed van <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/en\/europe\/soil-to-sand-spain-s-growing-threat-of-desertification\/1535951\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hogere temperaturen en droge periodes<\/a>. In Afrika ten zuiden van de Sahara is <a href=\"https:\/\/www.bbc.co.uk\/news\/science-environment-30277514\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een kwart van het land gedegradeerd<\/a>, en in China is 20% van het land <a href=\"http:\/\/www.futuredirections.org.au\/publication\/china-introduces-pollution-law-but-is-it-enough-to-remediate-the-soil\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ernstig vervuild<\/a>. Over de hele wereld heeft de mens land uitgeput zodat het zich niet meer kan herstellen, zodat nu ons vermogen om voldoende voedsel te produceren, in gevaar is\u2019.<\/p>\n<p>Dit zijn zeer uiteenlopende effecten. Het betekent dat we verschillende maar adequate maatregelen moeten vinden voor elke habitat. We hebben, zoals het IPCC schrijft, voor elke situatie een passend antwoord nodig. Het legt de nadruk op landrechten en verzekerde toegankelijkheid, en bevestigt daarmee dat <a href=\"https:\/\/ipccresponse.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">land en de mensen die daarop leven, een eenheid vormen<\/a>.<\/p>\n<h2><strong>Wat we moeten doen<\/strong><\/h2>\n<p>We zullen het land moeten regenereren, en bestaande gronden beschermen tegen degradatie. We moeten bottom-up experimenten door boeren en landeigenaren ondersteunen; om hen te helpen bij het ontwikkelen en delen van hun kennis. Grote inkopers en boeren moeten zich bewust zijn van het probleem. Herstel van land is een win-win activiteit, zo concludeert The Conversation, voor mensen en hun ecosystemen; als we maar eens voorbij de directe kortetermijnbelangen zouden durven te kijken.<\/p>\n<p><em>Interessant? Lees dan ook:<br \/>\n<\/em><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/12\/waardoor-hebben-vele-jaren-van-klimaatbeleid-geen-invloed-gehad-op-de-wereldwijde-uitstoot\/\">Waardoor hebben vele jaren van klimaatbeleid geen invloed gehad op de wereldwijde uitstoot?<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/12\/de-mythe-van-de-maagdelijke-natuur\/\">De mythe van de maagdelijke natuur<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2018\/11\/vruchtbare-bodems-als-koolstofopslag\/\">Vruchtbare bodems als koolstofopslag<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klimaatverandering, aldus een nieuw IPCC rapport, hangt nauw samen met landgebruik. Veranderingen in landgebruik geven klimaatverandering, en omgekeerd. Met andere woorden: wat we met onze bodem doen, doen we met &#8230; <a title=\"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/\" aria-label=\"Lees meer over Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":27824,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[251],"tags":[33,106],"class_list":["post-27833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duurzaamheid","tag-agribusiness","tag-toekomstverkenning"],"yoast_head":"<title>Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond - Bio Based Press<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wat we met de bodem doen, doen we met het klimaat - en met onszelf. De bodem gaat achteruit, voedselvoorziening wordt onzekerder.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond - Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wat we met de bodem doen, doen we met het klimaat - en met onszelf. De bodem gaat achteruit, voedselvoorziening wordt onzekerder.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-16T16:29:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-16T18:49:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"417\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"183\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\"},\"headline\":\"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond\",\"datePublished\":\"2024-12-16T16:29:46+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-16T18:49:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/\"},\"wordCount\":1598,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\",\"keywords\":[\"Agribusiness\",\"Toekomstverkenning\"],\"articleSection\":[\"Duurzaamheid\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/\",\"name\":\"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond - Bio Based Press\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-16T16:29:46+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-16T18:49:34+00:00\",\"description\":\"Wat we met de bodem doen, doen we met het klimaat - en met onszelf. De bodem gaat achteruit, voedselvoorziening wordt onzekerder.\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2024\\\/12\\\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg\",\"width\":417,\"height\":183,\"caption\":\"Verdeling van risico\u2019s voor biodiversiteit van de bodem (rood = veel risico). Global Food Biodiversity Atlas.\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"description\":\"Discovering another society through sustainability and innovation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"width\":287,\"height\":287,\"caption\":\"Bio Based Press\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Biobased-Society\\\/158982974234328\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/biobasedpress\",\"http:\\\/\\\/nl.linkedin.com\\\/groups\\\/Biobased-Society-4543631\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\",\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.diederikvanderhoeven.nl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/author\\\/diederikvdh\\\/\"}]}<\/script>","yoast_head_json":{"title":"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond - Bio Based Press","description":"Wat we met de bodem doen, doen we met het klimaat - en met onszelf. De bodem gaat achteruit, voedselvoorziening wordt onzekerder.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond - Bio Based Press","og_description":"Wat we met de bodem doen, doen we met het klimaat - en met onszelf. De bodem gaat achteruit, voedselvoorziening wordt onzekerder.","og_url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/","og_site_name":"Bio Based Press","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","article_published_time":"2024-12-16T16:29:46+00:00","article_modified_time":"2024-12-16T18:49:34+00:00","og_image":[{"width":417,"height":183,"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Diederik van der Hoeven","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@biobasedpress","twitter_site":"@biobasedpress","twitter_misc":{"Geschreven door":"Diederik van der Hoeven","Geschatte leestijd":"8 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/"},"author":{"name":"Diederik van der Hoeven","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516"},"headline":"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond","datePublished":"2024-12-16T16:29:46+00:00","dateModified":"2024-12-16T18:49:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/"},"wordCount":1598,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg","keywords":["Agribusiness","Toekomstverkenning"],"articleSection":["Duurzaamheid"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/","name":"Het probleem met landbouw gebaseerd op olie, niet op grond - Bio Based Press","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg","datePublished":"2024-12-16T16:29:46+00:00","dateModified":"2024-12-16T18:49:34+00:00","description":"Wat we met de bodem doen, doen we met het klimaat - en met onszelf. De bodem gaat achteruit, voedselvoorziening wordt onzekerder.","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/12\/het-probleem-met-landbouw-gebaseerd-op-olie-niet-op-grond\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/unless-we-stop-and-reverse-land-degradation-food-supply-chains-will-become-unstable-and-nutrient-levels-in-foods-will-decrease.jpg","width":417,"height":183,"caption":"Verdeling van risico\u2019s voor biodiversiteit van de bodem (rood = veel risico). Global Food Biodiversity Atlas."},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","name":"Bio Based Press","description":"Discovering another society through sustainability and innovation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization","name":"Bio Based Press","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","width":287,"height":287,"caption":"Bio Based Press"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","https:\/\/x.com\/biobasedpress","http:\/\/nl.linkedin.com\/groups\/Biobased-Society-4543631"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516","name":"Diederik van der Hoeven","sameAs":["http:\/\/www.diederikvanderhoeven.nl"],"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/author\/diederikvdh\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27833"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27842,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27833\/revisions\/27842"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}