{"id":25792,"date":"2024-01-08T14:22:50","date_gmt":"2024-01-08T13:22:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=25792"},"modified":"2024-01-08T15:07:17","modified_gmt":"2024-01-08T14:07:17","slug":"uitputting-van-fosfor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2024\/01\/uitputting-van-fosfor\/","title":{"rendered":"Uitputting van fosfor"},"content":{"rendered":"

Fosfor is essentieel voor het leven op Aarde, zegt <\/strong>Chris Slootweg op zijn profielpagina<\/strong><\/a> van de Universiteit van Amsterdam. Het is een essentieel element in de wereld-landbouw. Het speelt een belangrijke rol in moderne wetenschap en techniek: organofosforverbindingen hebben veel uiteenlopende toepassingen. Maar de mensheid gebruikt fosfor ineffici\u00ebnt en onduurzaam; terwijl de voorraden beperkt zijn. Er zijn geen alternatieven voor het gebruik van fosfaten als meststof. Hoe kunnen we deze situatie verbeteren? <\/strong><\/p>\n

\"fosfor<\/a>
Het winnen van fosfor is altijd een grootschalige activiteit. Foto: Jason Parker-Burlingham, Wikimedia Commons. Klik om te vergroten.<\/figcaption><\/figure>\n

Hergebruik en recycling<\/strong><\/h2>\n

Met zijn team ontwikkelt Slootweg manieren voor hergebruik en recycling van fosforverbindingen; een project gericht op betere duurzaamheid en minder verspilling van deze stoffen. Zoals ze zeggen, werken ze naar \u2018duurzame fosforchemie op grote schaal, met recycling en schone en \u2018cradle-to-cradle\u2019 technologie\u00ebn als doorbraken op dit terrein, om te zorgen voor blijvende benutting van fosfor.\u2019 Met hun werk willen ze een paradigmaverandering teweegbrengen; vooral door het ontwikkelen van effici\u00ebnte redoxmethoden voor hergebruik, waarmee afgedankt fosfaat direct kan worden omgezet in nuttige producten.<\/p>\n

Op deze site hebben we al een aantal keren aandacht gevraagd voor het fosfaatprobleem. Tien jaar geleden noemden we terugwinning van fosfaat al een \u2018urgent probleem\u2019<\/a>. Een paar jaar later schreven we dat terugwinning van fosfaat niet in de eerste plaats een technisch probleem is. Het is vooral een kwestie van organisatie<\/a>. En een jaar laten besteedden we aandacht aan de geopolitieke aspecten van het fosforprobleem<\/a>. \u2018Voor de moderne landbouw is steeds meer fosfaat nodig,\u2019 zo schreven we, \u2018en omdat er maar weinig wordt gerecycled, gebruikt de wereld enorme hoeveelheden fosfaaterts.\u2019<\/p>\n

\"fosfaatverontreiniging\"<\/a>
Fosfaatverontreiniging rond Europa. Beeld: Matteo Vinci, Alessandra Giorgetti, Marina Lipizier, Wikimedia Commons. Klik om te vergroten.<\/figcaption><\/figure>\n

Uitputting van fosfor<\/strong><\/h2>\n

In zijn rapport \u2018Phosphorus depletion: an invisible crisis?\u2019 bespreekt Bert Smit van Wageningen Universiteit wat we hieraan kunnen doen. \u2018Fosfor (P)\u2019, schrijft hij, is een van de voedingsstoffen die planten nodig hebben om zonne-energie en kooldioxide om te zetten in de organische stoffen, nodig voor het voortbestaan van het leven op Aarde. Maar de concentratie van P in de meeste landbouwgrond, en zijn geringe oplosbaarheid, maken dat P bijna overal ter wereld de beperkende factor is voor plantengroei.\u2019 Vroeger was terugwinning van P daarom van het grootste belang. Daartoe verzamelden mensen organische afvalresten en ander afval, en ook menselijke en dierlijke uitwerpselen, om ze terug te brengen op het land. Nog altijd bestaande praktijk op veel plaatsen ter wereld. Maar sinds de tweede helft van de 19e eeuw kunnen wij fosfaatmest winnen uit gesteente. Samen met de ontwikkeling van stikstofkunstmest bevorderde dit geweldig de productiviteit van de landbouw. Het was niet langer nodig, uitwerpselen en andere organisch afval te gebruiken. In veel landen werden deze sindsdien gewoon afgedankt.<\/p>\n

Maar de wereldvoorraad fosfaaterts is beperkt. Terwijl fosfor toch een essenti\u00eble en niet-hernieuwbare grondstof is voor de wereldvoedselproductie. \u2018Tegenwoordig,\u2019 aldus het UK Centre for Ecology & Hydrology in The Conversation<\/a>, \u2018is de cirkel gebroken<\/a>. Elk jaar wordt er 220 miljoen ton<\/a> fosfaatrotsen gewonnen, maar slechts een verwaarloosbaar deel wordt gerecycled. Gewassen worden de steden binnengebracht; ze worden niet teruggevoerd naar de bodem maar naar de riolering, en komen dan meestal terecht in zee. Een circulair proces is lineair geworden<\/a>. Volgens Cordell e.a.<\/a> ontstaan er nu tekorten op vele niveaus: dat van management (met als resultaat een laag rendement van mijn tot voedsel), van de economie (kunstmest niet beschikbaar voor alle boeren), van instituties (afwezigheid van een beheerssysteem) en van geopolitiek (waar een klein aantal landen de beschikking heeft over fosfaatvoorraden).<\/p>\n

De toekomst van fosfaat<\/strong><\/h2>\n

Kortgeleden publiceerden onderzoekers het rapport \u2018Our Phosphorus Future<\/a>\u2019, wel genoemd \u2018de meest omvattende analyse wereldwijd van de uitdagingen bij, en de mogelijke oplossingen van de fosfaatcrisis.\u2019 Het is geschreven door een team van 40 internationale deskundigen uit 17 landen, geleid door het UK Centre for Ecology & Hydrology (UKCEH) en de Universiteit van Edinburgh, en ondersteund door het United Nations Environment Programme (UNEP).<\/p>\n

Het rapport roept regeringen over de hele wereld op, zich een \u201950, 50, 50\u2019 doel te stellen: 50% minder fosfaatverontreiniging en 50 procent meer recycling van de meststof in 2050. Aanbevelingen uit het rapport zijn:<\/p>\n