{"id":22851,"date":"2022-09-05T16:16:53","date_gmt":"2022-09-05T15:16:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=22851"},"modified":"2022-09-05T16:38:56","modified_gmt":"2022-09-05T15:38:56","slug":"de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/","title":{"rendered":"De boomgrens, teken van klimaatverandering"},"content":{"rendered":"

Het boek van Ben Rawlence<\/a> De boomgrens<\/em> confronteert ons met de gevaarlijke weg die we als mensheid bewandelen. Het klimaat warmt op en daardoor schuift de Noordelijke boomgrens op naar de Noordpool. Ben Rawlence reisde de hele boomgrens langs en deed ervan verslag.<\/strong><\/p>\n

\"boomgrens\"<\/a>
Taiga en kale rots in Yellowknife. Foto: Daniel Case, Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n

De klimaatcrisis<\/strong><\/h2>\n

Overal ter wereld hebben mensen zich aangepast aan het leven op de boomgrens. De Inuit in Alaska, Canada en Groenland, de Sami in Scandinavi\u00eb en Siberi\u00eb. Zij zijn de getuigen van een veranderende wereld. Door die veranderingen kunnen zij niet meer hun traditionele leven handhaven. Zij worden onze tijd in gezogen. Hoewel sommige overheden, vooral die in Siberi\u00eb, ook hun best hebben gedaan om de oude cultuur uit te roeien. Deze volkeren zijn de beste getuigen van de stille ramp die zich voltrekt. De teloorgang van de overgang van bos naar toendra; het Noordwaarts opschuiven van het bos; de vraag of plant- en diersoorten deze bewegingen kunnen bijhouden; de vraag of de ontdooiende permafrost niet z\u00f3 veel methaan zal loslaten dat er onomkeerbare veranderingen in het klimaat gaan plaats vinden. Leidend naar die alomvattende vraag: kan de Aarde de klimaatcrisis nog te boven komen?<\/p>\n

Maar de in Wales levende Rawlence begint zijn reis dichter bij huis: in Schotland. Ook hier tekent zich een boomgrens af. Al is die verbrokkeld en soms onlogisch. Het gevolg van jarenlange boomkap; gevolgd door niet altijd deskundige herbebossing. Daardoor is de boomgrens in Schotland niet scherp te bepalen. Misschien liggen de hele Schotse hooglanden nu al binnen de boomgrens. De grove den rukt er op. Maar misschien rukt de warmte nog sneller op. Diezelfde grove den komt nu in grote delen van Europa al in problemen. Als de klimaatmodellen gelijk hebben, zal dat binnen honderd jaar ook in Schotland het geval zijn. Ooit lang Schotland aan de Noordelijke boomgrens; daar boven was het te koud voor dennen om te groeien. Maar misschien kunnen dennen zich er over een eeuw niet meer handhaven vanwege de warmte.<\/p>\n

\"Sami\"<\/a>
Sami Jienat, een Sami koor, in concert. Foto: Information Service of the Church of Norway, Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n

De boomgrens verschuift<\/strong><\/h2>\n

Bij de Sami in Noorwegen en Zweden staat de traditionele manier van leven onder grote druk. Eigenlijk is die niet meer te handhaven. Bomen rukken op. Rendierkudden reageren op onvoorspelbare manieren en zijn niet altijd meer vindbaar. Sami leven tussen twee werkelijkheden: traditioneel en modern leven. Het eerste kan bijna niet meer. \u2018De natuur verandert voortdurend \u2013 we moesten altijd al voorbereid zijn,\u2019 zegt wijze vrouw M\u00e4ret. \u2018Ik ben hoopvol voor de natuur, maar niet voor de mens.\u2019 En niet alleen de traditionele levenswijze verdwijnt. Het denken van de mensen verandert mee. Nemen van de natuur wordt een gewoonte. \u2018Als mens mag je het voedsel of de habitat van andere dieren niet vernietigen. Je neemt slechts wat je nodig hebt, want je bent niet alleen,\u2019 zegt M\u00e4ret.<\/p>\n

Alleen uit de natuur nemen wat je nodig hebt. Volgens Rawlence is dat precies het tegenovergestelde van het moderne idee van duurzaamheid. Want dat is gebaseerd op de maximale hoeveelheid die we aan de natuur kunnen onttrekken zonder de hulpbron te verstoren. Maar is dat wel zo? Voorbij duurzaamheid bestaat er immers nog uitputting van grondstoffen? M\u00e4rits idee gaat op als er weinig mensen zijn en veel natuur \u2013 maar onze werkelijkheid is dat er veel mensen zijn en weinig natuur. Hoe ver zouden we moeten gaan voor een duurzaam leven?<\/p>\n

\"boomgrens\"<\/a>
Boomgrens boven St. Moritz. Foto: Dolph Kohnstamm, Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n

De taiga schuift op<\/strong><\/h2>\n

Op de taiga van Siberi\u00eb vindt Rawlence de lariks als dominante boom. Hij heeft een enorm aanpassingsvermogen en een grote verscheidenheid aan voorkomens. Het gebied gedomineerd door de lariks is hier en daar duizenden kilometers breed. Net als in Zweden schuift ook hier de boomgrens op naar het Noorden. Maar de echte verandering vindt plaats aan de zuidgrens van het bos. Het wordt er steeds droger, er komen meer branden voor. De steppe die aan de Zuidkant de taiga begrenst, schuift ook naar het Noorden op. En slokt dan de taiga op. Want aan de Zuidgrens vinden vaak branden plaats. Als dat een paar keer is gebeurd, kunnen de bomen bijna niet meer wortelen. De taiga kan zich niet meer regenereren. Na verloop van tijd zetten de brandcycli de deur open voor grassen uit de steppe. Deze verhinderen de bomen te ontkiemen en verstikken alle andere soorten. Het grootste bos ter wereld sterft af van onderaf. Als dit zo doorgaat, zal tegen het eind van de eeuw de helft van het bos zijn veranderd in steppe. Met slechts \u00e9\u00e9n lichtpuntje: het gematigde klimaat dat daar zal heersen, maakt er landbouw mogelijk. Misschien een toevluchtsoord voor mensen die de dan onleefbaar geworden tropen willen ontvluchten.<\/p>\n

In Alaska vindt Lawrence opnieuw een andere dominante boomsoort: de spar. En ook hier schuift de boomgrens op naar het Noorden. Het Noordpoolgebied vergroent; luchtfotografie toonde dat rond de eeuwwisseling onomstotelijk aan. Opmerkelijk genoeg speelt de bever daarbij een belangrijke rol. Met hun controle over het oppervlaktewater maken ze de weg vrij voor bomen. Water geleidt warmte beter dan land. Als je meer water cre\u00ebert en het dieper maakt, breng je de warmte daardoor dichter bij de bodem, bij de permafrost. Er ontstaat een nieuw ecosysteem. \u2018Bevers zijn geo-engineers van de eerste orde.\u2019 Witte sparren rukken snel op. Zalmen volgen. Maar soms zijn de rivieren al niet meer koud genoeg voor de zalm om te paaien. En de olie-industrie heeft de hele staat onomkeerbaar veranderd.<\/p>\n

Sporen van de mens<\/strong><\/h2>\n

Zijn deze veranderingen omkeerbaar? Belangrijke factoren zijn zelfversterkend. Bossen stoten minder water uit; daardoor valt er minder regen en is er minder wind. Droogte en brand worden daardoor bevorderd. Zomerwinden zwakken af en de verdroging gaat sneller. Deze trends kunnen wel omkeren \u2013 maar dan moet er veel veranderen. En ook in Canada en op Groenland is op de boomgrens de invloed van klimaatverandering sterk voelbaar.<\/p>\n

Bomen en mensen leven in dezelfde klimaatniche. Sinds de laatste ijstijd hebben mensen zich gevestigd in habitats ontstaan door de boomgrens die naar het Noorden opschoof. En heeft daar zijn sporen achtergelaten. Mensen hebben bossen geveld en op het land landbouw en veeteelt gepleegd. Een tijdlang hebben we daarmee nieuwe omgevingen geschapen en de biodiversiteit op Aarde verhoogd. Maar met de komst van het kapitalisme, zegt Rawlence, is er aan die positieve invloed een eind gekomen.<\/p>\n

Dramatische veranderingen<\/strong><\/h2>\n

De veranderingen die Rawlence beschrijft zijn dramatisch. Er is geen stukje van de boomgrens dat niet is onderworpen aan veranderingen. De Aarde warmt op, en snel ook \u2013 we kunnen de 2o<\/sup> opwarming al niet meer voorkomen, zegt hij. Maar de boodschap van het boek is zeker niet fatalistisch. Het is een uitnodiging om deel te nemen: om te verkennen, te ervaren, te verdwalen of je weg te vinden. De Aarde is afhankelijk van ons en de volgende generatie. Wij ervaren nu een oproep om haar te redden, het positieve effect van een ramp. Strijd brengt hoop voort, zegt Rawlence, niet andersom. Wanhoop is de eerste stap naar herstel. Erkennen welke schade er eerder is aangericht geeft ons kracht. Hoop ligt in de gezamenlijke inspanning voor een goed doel.<\/p>\n

We staan aan de vooravond van een nieuw tijdperk van onze planeet. Het hangt van onszelf af hoe deze periode eruit gaat zien.<\/p>\n

Interessant? Lees dan ook:<\/em>
\nSprongsgewijze veranderingen, een lichtpuntje in het klimaatdebat<\/a>
\nZonne- en windenergie: meer erkenning<\/a>
\nHolisme heeft de toekomst<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het boek van Ben Rawlence De boomgrens confronteert ons met de gevaarlijke weg die we als mensheid bewandelen. Het klimaat warmt op en daardoor schuift de Noordelijke boomgrens op naar … Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":22843,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[258],"tags":[245,11],"class_list":["post-22851","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-commentaar","tag-background","tag-duurzaamheid"],"yoast_head":"De boomgrens, teken van klimaatverandering - Bio Based Press<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De boomgrens verschuift naar het Noorden door klimaatverandering. Aan de zuidkant rukt de steppe op. Het gaat snel.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De boomgrens, teken van klimaatverandering - Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De boomgrens verschuift naar het Noorden door klimaatverandering. Aan de zuidkant rukt de steppe op. Het gaat snel.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-09-05T15:16:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-09-05T15:38:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\"},\"headline\":\"De boomgrens, teken van klimaatverandering\",\"datePublished\":\"2022-09-05T15:16:53+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-05T15:38:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/\"},\"wordCount\":1262,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg\",\"keywords\":[\"Background\",\"Duurzaamheid\"],\"articleSection\":[\"Commentaar\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/\",\"name\":\"De boomgrens, teken van klimaatverandering - Bio Based Press\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg\",\"datePublished\":\"2022-09-05T15:16:53+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-05T15:38:56+00:00\",\"description\":\"De boomgrens verschuift naar het Noorden door klimaatverandering. Aan de zuidkant rukt de steppe op. Het gaat snel.\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/09\\\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg\",\"width\":288,\"height\":193,\"caption\":\"Taiga en kale rots in Yellowknife. Foto: Daniel Case, Wikimedia Commons.\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"description\":\"Discovering another society through sustainability and innovation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"width\":287,\"height\":287,\"caption\":\"Bio Based Press\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Biobased-Society\\\/158982974234328\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/biobasedpress\",\"http:\\\/\\\/nl.linkedin.com\\\/groups\\\/Biobased-Society-4543631\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\",\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.diederikvanderhoeven.nl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/author\\\/diederikvdh\\\/\"}]}<\/script>","yoast_head_json":{"title":"De boomgrens, teken van klimaatverandering - Bio Based Press","description":"De boomgrens verschuift naar het Noorden door klimaatverandering. Aan de zuidkant rukt de steppe op. Het gaat snel.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De boomgrens, teken van klimaatverandering - Bio Based Press","og_description":"De boomgrens verschuift naar het Noorden door klimaatverandering. Aan de zuidkant rukt de steppe op. Het gaat snel.","og_url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/","og_site_name":"Bio Based Press","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","article_published_time":"2022-09-05T15:16:53+00:00","article_modified_time":"2022-09-05T15:38:56+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Diederik van der Hoeven","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@biobasedpress","twitter_site":"@biobasedpress","twitter_misc":{"Geschreven door":"Diederik van der Hoeven","Geschatte leestijd":"7 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/"},"author":{"name":"Diederik van der Hoeven","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516"},"headline":"De boomgrens, teken van klimaatverandering","datePublished":"2022-09-05T15:16:53+00:00","dateModified":"2022-09-05T15:38:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/"},"wordCount":1262,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg","keywords":["Background","Duurzaamheid"],"articleSection":["Commentaar"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/","name":"De boomgrens, teken van klimaatverandering - Bio Based Press","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg","datePublished":"2022-09-05T15:16:53+00:00","dateModified":"2022-09-05T15:38:56+00:00","description":"De boomgrens verschuift naar het Noorden door klimaatverandering. Aan de zuidkant rukt de steppe op. Het gaat snel.","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/09\/de-boomgrens-teken-van-klimaatverandering\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Taiga-and-bedrock-in-Yellowknife-Photo-Daniel-Case-Wikimedia-Commons.jpg","width":288,"height":193,"caption":"Taiga en kale rots in Yellowknife. Foto: Daniel Case, Wikimedia Commons."},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","name":"Bio Based Press","description":"Discovering another society through sustainability and innovation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization","name":"Bio Based Press","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","width":287,"height":287,"caption":"Bio Based Press"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","https:\/\/x.com\/biobasedpress","http:\/\/nl.linkedin.com\/groups\/Biobased-Society-4543631"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516","name":"Diederik van der Hoeven","sameAs":["http:\/\/www.diederikvanderhoeven.nl"],"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/author\/diederikvdh\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22851"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22859,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22851\/revisions\/22859"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}