{"id":21005,"date":"2022-01-19T12:06:27","date_gmt":"2022-01-19T11:06:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=21005"},"modified":"2022-01-19T14:05:37","modified_gmt":"2022-01-19T13:05:37","slug":"chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/","title":{"rendered":"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken"},"content":{"rendered":"<p><strong>De afgelopen tientallen jaren hebben we veel meer inzicht gekregen in de mechanismen van bacteri\u00ebn om de werking van antibiotica te omzeilen. Tot op het atoom nauwkeurig weten we hoe en waar de antibiotica aangrijpen; en welk antwoord de bacterie ontwikkelt om dat aangrijpingspunt onbruikbaar of ontoegankelijk te maken. Toch heeft al dit inzicht niet of nauwelijks geleid tot nieuwe antibiotica; laat staan betere. Merkwaardig. Is er wat mis met onze aanpak of denkwijze? Onze manier van werken is nogal reductionistisch. We willen \u00e9\u00e9n ziekmakende bacterie treffen in \u00e9\u00e9n specifieke eigenschap. Dat doen we met \u00e9\u00e9n antibioticum dat precies die eigenschap frustreert. Als resistentie optreedt bestrijden we dat weer met \u00e9\u00e9n specifieke aanpak. Misschien moeten we wat meer holistisch te werk gaan; meer pijlen tegelijk afschieten. Een mutatie komt ook nooit alleen. Of misschien moeten we meer combinatietherapie\u00ebn gaan ontwikkelen zoals in Augmentin.<\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Project \u2018100 jaar antibiotica\u2019<br \/>\nAflevering 48. <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-48-de-zoektocht-naar-nieuwe-antibiotica-2000-2020\/\">De zoektocht naar nieuwe antibiotica, 2000-2020<\/a><br \/>\nAflevering 49. <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-49-verder-met-de-oude-wapens-nieuwe-middelen\/\">Verder met de oude wapens?<\/a><br \/>\nAflevering 50. <strong>Resistentie nader bekeken<\/strong><br \/>\nAflevering 51.<\/em> <em>Nieuwe antibiotica, zo gaat het ook niet. Het relaas van lefamuline<br \/>\nAflevering 52. Zicht op nieuwe middelen??<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_20993\" aria-describedby=\"caption-attachment-20993\" style=\"width: 266px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-20993\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg\" alt=\"lysis\" width=\"276\" height=\"185\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-20993\" class=\"wp-caption-text\">Een cel die uit elkaar valt door de aanval van een antibioticum (lysis). Foto Shutterstock 343092215.<\/figcaption><\/figure>\n<h2><strong>Resistentie als natuur-verschijnsel<\/strong><\/h2>\n<p>Micro-organismen als ziekteverwekkende bacteri\u00ebn staan continu bloot aan een vijandige omgeving. Ze worden belaagd door soortgenoten, virussen, fagen en soms ook door medicijnen als antibiotica. In hun omgeving is voortdurend verandering gaande, en zij evolueren mee. Misschien zijn daardoor veel natuurlijke antibiotica zo enorm ingewikkeld van structuur en zo divers van samenstelling. De continue omgevingsdruk heeft de micro-organismen ook \u2018geleerd\u2019 om verdedigingsmechanismen op alle mogelijke manieren aan elkaar door te geven. Inclusief het uitwisselen van genetische informatie en \u2018geheimen\u2019 om belagers tegemoet te treden. Genetische manipulatie is een alledaags verschijnsel in de wereld van micro-organismen. Elementen van resistentie zijn gevonden in 30.000 jaar oud DNA van bacteri\u00ebn uit de permafrost. Elke willekeurige bacterie uit de grond laat kenmerken van resistentie zien; ook al zijn ze de betreffende antibiotica nooit tegengekomen. Het uitbundig humaan en veterinair gebruik van niet veel meer dan een halve eeuw heeft de bacteri\u00ebn alleen maar een beetje slimmer gemaakt.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20995\" aria-describedby=\"caption-attachment-20995\" style=\"width: 141px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no2-ziekenhuisbacterie.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-20995\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no2-ziekenhuisbacterie.jpg\" alt=\"ziekenhuisbacterie\" width=\"151\" height=\"151\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-20995\" class=\"wp-caption-text\">De beruchte ziekenhuisbacterie C.difficile. Foto Wikipedia.<\/figcaption><\/figure>\n<h2><strong>Hoe groot is het probleem?<\/strong><\/h2>\n<p>De literatuur en het nieuws overladen ons met de risico\u2019s van resistentie. De getallen die ze ons voorschotelen zijn vaak indrukwekkend. Maar vaak beschikken we niet over vergelijkingsmateriaal waarmee we de informatie op waarde kunnen schatten. Een voorbeeld. De kans om aan een bacteri\u00eble infectie te overlijden is tientallen malen kleiner dan in de tijd van onze grootouders. Maar wij redeneren vanuit een nagenoeg nul-risico en dan slaat angst of zorg snel toe. Ter ori\u00ebntatie enkele grove cijfers over de belangrijkste doodsoorzaken van de afgelopen tien jaar (wereldwijd).<br \/>\n&#8211; Wereldwijd is het aantal sterfgevallen ca. 160.000 per dag<br \/>\n&#8211; Daarvan is ca. 75% te wijten aan niet-besmettelijke ziektes; daarvan weer 2\/3 aan kanker en aandoeningen van hart en bloedvaten (80.000 per dag)<br \/>\n&#8211; En ca. 15% van de sterfgevallen is te wijten aan besmettelijke ziektes; daarvan vormen luchtweginfecties met bijna de helft de grootste groep. TBC is met 3.000 doden per dag de meest voorkomende enkelvoudige infectie.<br \/>\nDe belangrijkste gevaarlijke bacteri\u00eble infecties zijn: miltvuur, tetanus, leptospirose (o.a. ziekte van Weil), tbc, longontsteking, cholera, botulisme, pseudomonas, MRSA infecties, hersenvliesontsteking, gonorroe, pest en syfilis.<\/p>\n<p>Uiteraard treffen we resistente organismen vooral aan op de plekken waar antibiotica het meest worden gebruikt: verpleeghuizen, ziekenhuizen en de (intensieve) veehouderij. De kans om de vervelende ziekenhuisbacterie, <em><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Colitis_pseudomembranacea\">C.difficile,<\/a><\/em> op te lopen is meer dan 50% bij een verblijf van 4 weken in het hospitaal. Gelukkig is het gebruik van antibiotica in de Nederlandse veehouderij sinds 2015 met meer dan de helft afgenomen.<\/p>\n<p>Deskundigen hebben overzichten gemaakt van resistentie: onder welke bacteriestammen komt resistentie voor tegen welke antibiotica. Zulke lijsten zijn lang. In feite zijn er geen middelen waarmee we alle gevaarlijke bacteri\u00ebn kunnen uitschakelen; maar dat is ook nooit het geval geweest.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20997\" aria-describedby=\"caption-attachment-20997\" style=\"width: 265px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Alf-50-no-3-biofilm.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-20997\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Alf-50-no-3-biofilm.jpg\" alt=\"Staphylococcus Aureus\" width=\"275\" height=\"185\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-20997\" class=\"wp-caption-text\">Een biofilm van Stafylococcus Aureus aan de binnenkant van een katheter. Beeld gekopieerd van Wikipedia.en. Uit de CDC Public Health Image Library. Beeld: CDC\/ Rodney M. Donlan, Ph.D.; Janice Carr (PHIL #7488), 2005.<\/figcaption><\/figure>\n<h2><strong>Wat zijn de strategie\u00ebn van de verdedigers<\/strong><\/h2>\n<p>In de voorgaande afleveringen hebben we laten zien dat antibiotica de bacterie op verschillende manieren kunnen aanpakken. Bij de werking onderscheiden we vijf groepen. Twee daarvan grijpen aan op de celwand. De eerste door de opbouw van de celwand te verstoren of onmogelijk te maken; zodat de bacterie als het ware wordt lek geprikt. Helaas hebben niet alle ziekmakers een celwand. De tweede groep verandert de eigenschappen van de celwand zodat het middel alsnog naar binnen kan glippen. Ze kunnen een vettige celwand hydrofiel maken; of ze kunnen de polariteit (ladingsverschillen) op de wand verschuiven. Een drietal groepen antibiotica doet zijn werk binnen in de bacterie. Een grote groep verstoort de opbouw of de werking van de genetische code. Een andere groep middelen belemmert de aanmaak van belangrijke eiwitten. En een laatste groep frustreert allerhande processen in de cel, zoals het transport of de aanmaak van essentiele moleculen (denk aan de <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/04\/chemie-versus-bacterie-11-hoogmoed-komt-voor-de-val-sulfapyridine\/\">belemmering van de productie van foliumzuur door de sulfa&#8217;s<\/a>).<\/p>\n<figure id=\"attachment_20999\" aria-describedby=\"caption-attachment-20999\" style=\"width: 282px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no-4-resistente-bacterien.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-20999\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no-4-resistente-bacterien.jpg\" alt=\"MRSA\" width=\"292\" height=\"195\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-20999\" class=\"wp-caption-text\">Close-up van een biofilm met resisitente bacteri\u00ebn; E.coli, Pseudomonas, TBC, Klebsiella, Stafylococcus Aureus en MRSA. Foto Shutterstock: 367715540Shutterstock: 367715540<\/figcaption><\/figure>\n<h2><strong>Tegenacties<\/strong><\/h2>\n<p>Veel verdedigings-mechanismen van de bacterie berusten op natuurlijke, inherent aanwezige eigenschappen. Een vettige, hydrofobe celwand zal geladen of waterminnende middelen niet eenvoudig doorlaten. Ook hebben de meeste bacteri\u00ebn een mechanisme, een pomp, waarmee ze onbekende moleculen zo snel mogelijk de cel weer uit kunnen werken. We kennen wel 5 verschillende types van zulke \u2018pompen\u2019. Soms worden deze pas geinstalleerd of geactiveerd als een nieuw vreemd molecule (een nieuw antibioticum) in de buurt komt. Alle levende cellen hebben overigens een scala aan transportsystemen. Logisch, want al die DNA onderdelen, eiwitten, vetten, suikers en wat niet al moeten niet alleen worden gemaakt maar ook op de juiste plaats worden gebracht. Allemaal \u00f3\u00f3k mechanismen waarmee de cel een ongewenst product kan wegwerken; of andersom: waarmee een geneesmiddel kan worden binnengesmokkeld.<\/p>\n<p>Verder zal elke bacterie in actie komen tegen alle middelen die zijn bestaan bedreigen. Dan is het arsenaal aan mogelijkheden groot. Veranderingen in het metabolisme (de processen in de cel). De genetische machinerie (mutaties). En vooral het overnemen van genetische verbeteringen van andere soortgenoten. Soms nemen bacteri\u00ebn zelfs resistentie over van andere micro-organismen als virussen of fagen. We weten niet in hoeverre zulke mutaties willekeurig zijn; maar mutanten die een antibioticum effectief aanpakken zullen de beste kansen op overleving hebben. Mutaties kunnen wel gepaard gaan met verzwakking van de bacterie op andere punten. Al deze middelen kunnen worden ingezet om de belager alsnog de cel uit te werken; of om de belager onschadelijk te maken; danwel om het doel van de belager te veranderen of onbereikbaar te maken. Belangrijk voorbeeld: de <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/09\/chemie-versus-bacterien-30-cefalosporines\/\">al besproken b\u00e8ta-lactamase enzymen<\/a> die vroeg of laat de werking van elk penicilline- of cefalosporinemolecuul belemmeren.<\/p>\n<h2><strong>Samen sterk<\/strong><\/h2>\n<p>Een bijzonder verdedigingsmechanisme van de bacterie is de vorming van een biofilm; een plakkerig geheel van vele samenklonterende cellen van dezelfde of verschillende bacteriesoorten. Ook wij maken zulke biofilms in onze (gezonde) maag-darm flora; daarmee kunnen we een aanval op ons immuunsysteem overleven. De bacteri\u00ebn zijn in de film omhuld door een laag suikers met daarin ook eiwitten en DNA-materiaal. Daardoor wordt het binnendringen van vreemde moleculen (antibiotica) extra moeilijk. Bovendien groeien de bacteri\u00ebn in de filmkolonie langzaam; ook daardoor zijn ze minder gevoelig voor middelen die groei of celdeling belemmeren. Het meest belangrijk is evenwel dat de bacteri\u00ebn in de film extra kansen krijgen om genetische eigenschapen uit te wisselen. Resistentie bijvoorbeeld.<\/p>\n<figure id=\"attachment_21009\" aria-describedby=\"caption-attachment-21009\" style=\"width: 290px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-tabel.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-21009\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-tabel-300x117.jpg\" alt=\"tabel\" width=\"300\" height=\"117\" srcset=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-tabel-300x117.jpg 300w, https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-tabel-500x195.jpg 500w, https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-tabel-768x300.jpg 768w, https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-tabel.jpg 1074w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21009\" class=\"wp-caption-text\">Resistentie. Klik om te vergroten.<\/figcaption><\/figure>\n<h2><strong>Een eeuwige strijd<\/strong><\/h2>\n<p>In de volksmond is de MRSA bacterie bekend als erg gevaarlijk en resistent tegen heel veel middelen. Zijn track record is inderdaad indrukwekkend. Zie de tabel: de bacterie gebruikt alles uit zijn arsenaal meer of minder effectief tegen nagenoeg alle middelen die we kennen.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Geraadpleegde bronnen:<br \/>\n<\/em>Wikipedia: alle genoemde eigennamen en producten<br \/>\nLijst van door de FDA goedgekeurde middelen 1999-2021<br \/>\nAntibiotics and bacterial resistance in the 21<sup>st<\/sup> century, R.J. Fair en Y. Tor, Perspectives in Medicinal Chemistry <u>6<\/u>, 25-64 (2014)<br \/>\nAn overview of the antimicrobial resistance mechanisms of bacteria, Wanda C Reygaert, AIMS Microbiol. 2018; 4(3): 482\u2013501<br \/>\nAntibiotic Resistance Fact Sheets, WHO.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De afgelopen tientallen jaren hebben we veel meer inzicht gekregen in de mechanismen van bacteri\u00ebn om de werking van antibiotica te omzeilen. Tot op het atoom nauwkeurig weten we hoe &#8230; <a title=\"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/\" aria-label=\"Lees meer over Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":20993,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[269],"tags":[271,106],"class_list":["post-21005","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antibiotica","tag-medicijnen","tag-toekomstverkenning"],"yoast_head":"<title>Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken - Bio Based Press<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Resistentie zal steeds blijven opkomen tegen individuele medicijnen. Misschien moeten we meer holistisch denken, met combinatietherapie\u00ebn.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken - Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Resistentie zal steeds blijven opkomen tegen individuele medicijnen. Misschien moeten we meer holistisch denken, met combinatietherapie\u00ebn.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-01-19T11:06:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-19T13:05:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Alle Bruggink\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Alle Bruggink\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Alle Bruggink\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d67771abfb590745048de183a3df29b4\"},\"headline\":\"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken\",\"datePublished\":\"2022-01-19T11:06:27+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-19T13:05:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/\"},\"wordCount\":1414,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/Afl-50-no1-lysis.jpg\",\"keywords\":[\"Medicijnen\",\"Toekomstverkenning\"],\"articleSection\":[\"Antibiotica\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/\",\"name\":\"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken - Bio Based Press\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/Afl-50-no1-lysis.jpg\",\"datePublished\":\"2022-01-19T11:06:27+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-19T13:05:37+00:00\",\"description\":\"Resistentie zal steeds blijven opkomen tegen individuele medicijnen. Misschien moeten we meer holistisch denken, met combinatietherapie\u00ebn.\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2022\\\/01\\\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/Afl-50-no1-lysis.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/Afl-50-no1-lysis.jpg\",\"width\":276,\"height\":185,\"caption\":\"Een cel die uit elkaar valt door de aanval van een antibioticum (lysis). Foto Shutterstock 343092215.\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"description\":\"Discovering another society through sustainability and innovation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"width\":287,\"height\":287,\"caption\":\"Bio Based Press\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Biobased-Society\\\/158982974234328\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/biobasedpress\",\"http:\\\/\\\/nl.linkedin.com\\\/groups\\\/Biobased-Society-4543631\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d67771abfb590745048de183a3df29b4\",\"name\":\"Alle Bruggink\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/author\\\/alleb\\\/\"}]}<\/script>","yoast_head_json":{"title":"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken - Bio Based Press","description":"Resistentie zal steeds blijven opkomen tegen individuele medicijnen. Misschien moeten we meer holistisch denken, met combinatietherapie\u00ebn.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken - Bio Based Press","og_description":"Resistentie zal steeds blijven opkomen tegen individuele medicijnen. Misschien moeten we meer holistisch denken, met combinatietherapie\u00ebn.","og_url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/","og_site_name":"Bio Based Press","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","article_published_time":"2022-01-19T11:06:27+00:00","article_modified_time":"2022-01-19T13:05:37+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Alle Bruggink","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@biobasedpress","twitter_site":"@biobasedpress","twitter_misc":{"Geschreven door":"Alle Bruggink","Geschatte leestijd":"7 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/"},"author":{"name":"Alle Bruggink","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/d67771abfb590745048de183a3df29b4"},"headline":"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken","datePublished":"2022-01-19T11:06:27+00:00","dateModified":"2022-01-19T13:05:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/"},"wordCount":1414,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg","keywords":["Medicijnen","Toekomstverkenning"],"articleSection":["Antibiotica"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/","name":"Chemie versus bacterie, # 50. Resistentie nader bekeken - Bio Based Press","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg","datePublished":"2022-01-19T11:06:27+00:00","dateModified":"2022-01-19T13:05:37+00:00","description":"Resistentie zal steeds blijven opkomen tegen individuele medicijnen. Misschien moeten we meer holistisch denken, met combinatietherapie\u00ebn.","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2022\/01\/chemie-versus-bacterie-50-resistentie-nader-bekeken\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Afl-50-no1-lysis.jpg","width":276,"height":185,"caption":"Een cel die uit elkaar valt door de aanval van een antibioticum (lysis). Foto Shutterstock 343092215."},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","name":"Bio Based Press","description":"Discovering another society through sustainability and innovation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization","name":"Bio Based Press","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","width":287,"height":287,"caption":"Bio Based Press"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","https:\/\/x.com\/biobasedpress","http:\/\/nl.linkedin.com\/groups\/Biobased-Society-4543631"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/d67771abfb590745048de183a3df29b4","name":"Alle Bruggink","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/author\/alleb\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21005"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21014,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21005\/revisions\/21014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}