{"id":18547,"date":"2021-02-04T11:27:26","date_gmt":"2021-02-04T10:27:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=18547"},"modified":"2021-02-04T11:54:05","modified_gmt":"2021-02-04T10:54:05","slug":"100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/","title":{"rendered":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie"},"content":{"rendered":"

Het was zeker niet vanzelfsprekend voor de 19e<\/sup>-eeuwer dat je met chemie bacteri\u00ebn zou kunnen bestrijden. Chemie was een beginnende wetenschap. Toepassingen lagen in vervuilende en gevaarlijke industrie\u00ebn. Dat ook de levende natuur langs chemische processen verloopt, was een nieuw idee.<\/strong><\/p>\n

Project \u2018100 jaar antibiotica\u2019
\n<\/em>Aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie<\/a>
\n<\/u><\/em>Aflevering 3. Mercurochroom, Ehrlich\u2019s chemotherapie op z\u2019n Amerikaans<\/a>
\n<\/em>Aflevering 4. Opkomst van de chemie
\n<\/em><\/strong>Aflevering 5. Een kleurig voorspel
\n<\/em>Aflevering 6. Gerhard Domagk en Prontosil, de eerste sulfa<\/em><\/p>\n

\"chemie\"<\/a>
In de 19e eeuw was de industrie in de eerste plaats mechanisch. Foto: Wikimedia Commons.<\/figcaption><\/figure>\n

Vanuit de wetenschap bezien, is de industri\u00eble revolutie van de 19e<\/sup> eeuw er vooral een van toepassing van natuurkunde en mechanica. Van mechanica: de constructie van grote machines en de overbrenging van krachten. Van natuurkunde: toepassing van thermodynamica in de stoommachine, en de ontdekking en toepassing van elektriciteit. Chemie is een wetenschap aan de zijlijn, steeds aanwezig maar niet toonaangevend. Totdat eind 19e<\/sup> eeuw de chemische industrie aan belang wint en vele stoffen gemaakt kunnen worden in de fabriek. Met als voorlopig hoogtepunt het Haber-Bosch proces, het maken van ammoniak uit waterstof en stikstof. En van daaruit de kunstmest, juist op het moment dat de bronnen van natuurlijke mest opraken (en trouwens ook explosieven, zonder welke de Duitsers de Eerste Wereldoorlog niet hadden kunnen volhouden). Juist op dat moment ontstaat ook de biochemie, de wetenschap van processen zoals die plaats vinden in de levende natuur.<\/p>\n

\"Walter<\/a>
Walter Greiling<\/figcaption><\/figure>\n

Opkomst van de chemie
\n<\/strong><\/h2>\n

Chemische wetenschap en industrie, ook al leken ze ondergeschikt, hadden toen al een hele tijd de wereld voorzien van materialen noodzakelijk voor de voortgang van de industri\u00eble revolutie. Mooi beschreven in een oud boek van Walter Greiling<\/a>, Chemie verovert de wereld<\/em>. Al in de 18e<\/sup> eeuw speelt de chemie een belangrijke rol doordat deze bleekmiddelen kan leveren voor katoenen stoffen; oorspronkelijk gemaakt uit potas (kaliumcarbonaat), waarvoor grote hoeveelheden hout moesten worden verbrand. Vanuit dat begin ontstaan industrie\u00ebn van zwavelzuur en soda, belangrijke industri\u00eble grondstoffen. Met elk van deze stappen wordt de prijs van gebruiksgoederen als zeep en glas enorm verminderd, voorwaarde voor een algemene toename van de welvaart. Bovendien blijken zowel zwavelzuur als soda weer aanleiding te geven tot nieuwe producten waardoor de industrie voortdurend wint aan belang.<\/p>\n

De opkomst van de chemie gaat echter gepaard met problemen: de giftigheid en explosiviteit van vele stoffen. In de 19e<\/sup> eeuw is werk in de chemische industrie zonder meer gevaarlijk. Arbeiders worden nauwelijks beschermd tegen de inwerking van vergiften. Explosies komen geregeld voor, vooral in de zich ontwikkelende industrie van de explosieven. Effecten waarvan de chemische industrie misschien wel tot op de dag van vandaag last heeft.<\/p>\n

Kleurstoffen<\/strong><\/h2>\n

De weg van deze chemische industrie naar het inzicht dat chemische stoffen antibacterieel kunnen werken, loopt zoals beschreven via de kleurstoffen. De steenkoolchemie van de 19e<\/sup> eeuw levert grote hoeveelheden waardeloze koolteer als restproduct. Deze blijkt echter een vruchtbare bron van kleurstoffen, te beginnen met indigo (1865). Uitstekend geschikt om bacteri\u00ebn te kleuren \u2013 deze houden de kleur vast als het weefsel uitgespoeld wordt met alcohol. En dit is weer de basis voor het idee van Paul Ehrlich om medicijngroepen te hechten aan de kleurstof om op deze manier de bacteri\u00ebn te bestrijden.<\/p>\n

\"Justus<\/a>
Justus von Liebig<\/figcaption><\/figure>\n

Toch is het dan nog een grote stap naar het inzicht dat chemische processen ook plaats vinden in levende organismen. En dat chemische middelen dus in die processen kunnen worden gebruikt. Eind 19e<\/sup> eeuw is het vitalisme algemeen verbreid; de kern hiervan is de gedachte dat levende organismen fundamenteel verschillen van dode materie door een vitale \u2018vonk\u2019 of \u2018energie\u2019. Wel dateert de synthese van ureum<\/a> (duidelijk een organische stof) al van 1828. In 1842 had Justus von Liebig<\/a> al een theorie van de spijsvertering als chemisch proces gepubliceerd. Maar tot een biochemie, als inzicht dat ook biologische processen een chemisch karakter hebben, komt het pas na de proefnemingen van Eduard Buchner<\/a> in 1897. Hij toont aan dat fermentatie ook buiten levende gistcellen mogelijk is. Daartoe verpoedert hij gistcellen samen met kwarts en kieselguhr; het vocht dat hieruit ontstaat bevat geen levende cellen meer maar kan toch suikers vergisten. Buchner krijgt de Nobelprijs voor zijn werk in 1907.<\/p>\n

Vooruitgang van de wetenschap<\/strong><\/h2>\n

Het boek van Greiling toont uiteindelijk hoe de vooruitgang van de wetenschap weer nieuwe vooruitgang uitlokt. Het maken van kunstmatige vezels werpt zijn nut af bij het maken van wasmiddelen. En omgekeerd. De opkomst van de chemie vindt verder vooral op de grensgebieden: \u2018de prestaties der katalysatoren, de waschwerking, het polymerisatie-proces, het flotatie-proces, de veranderingen aan de oppervlakte der vezelstoffen, de smeerwerking van de olie in den motor, de stofwisselingsprocessen in het levende organisme en nog veel meer. Wie vooraan staat in deze grenschemie, die heeft een belangrijke sleutel voor de geheele chemie der toekomst in handen\u2019 (p.291). Met als voorlopig hoogtepunt: de synthese van vitaminen, waarmee defici\u00ebntieziekten als beriberi kunnen worden genezen. En het maken van geneesmiddelen als de sulfa\u2019s, die schadelijke bacteri\u00ebn uitschakelen.<\/p>\n

Overigens: de eerste uitgave van het boek van Greiling in het Duits (Chemie erobert die Welt) dateert van 1943. De Nederlandse vertaling bij A.J.G. Strengholt (zonder jaartal) is nog verschenen tijdens de oorlog. Compleet met lofzangen op de \u2018Duitsche\u2019 prestaties en met hier en daar een uitgesproken nationalistisch karakter. Uitgeverij Strengholt kenmerkte zich tijdens de oorlog door opportunisme, aldus Adriaan Venema in zijn gezaghebbende boek \u2018Schrijvers, uitgevers en hun collaboratie\u2019 (1992). Direct na de bevrijding raakte het bedrijf zijn erkenning kwijt wegens \u2018onwaardig gedrag\u2019 \u2013 maar kreeg deze weer snel terug. Toch schreef Greiling een mooi boek, vol historische details, meestal onbekend aan chemici. Na verwijdering van nationaalsocialistische inhoud is het boek opnieuw uitgegeven in het Duits in 1951. Greiling bleef actief als auteur en publiceerde onder meer een biografie van Paul Ehrlich (1954); en een interessante visie op de toekomst, ook uit 1954 met als titel \u2018Wie werden wir leben?\u2019<\/p>\n

Bronnen:
\n<\/em>Wikipedia: alle namen en producten
\nDr.W. Greiling. Chemie verovert de wereld. Uitgave A.J.G. Strengholt, Amsterdam z.j.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het was zeker niet vanzelfsprekend voor de 19e-eeuwer dat je met chemie bacteri\u00ebn zou kunnen bestrijden. Chemie was een beginnende wetenschap. Toepassingen lagen in vervuilende en gevaarlijke industrie\u00ebn. Dat ook … Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":18540,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[269],"tags":[32,27,129],"class_list":["post-18547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antibiotica","tag-chemische-industrie","tag-innovatie","tag-technologie"],"yoast_head":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie - Bio Based Press<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De 20e eeuw wordt gekenmerkt door de opkomst van de chemie. In de 19e eeuw was het nog onvoorstelbaar dat het leven een chemisch proces is.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie - Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De 20e eeuw wordt gekenmerkt door de opkomst van de chemie. In de 19e eeuw was het nog onvoorstelbaar dat het leven een chemisch proces is.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-04T10:27:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-04T10:54:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Moulding_machine_in_a_marble_yard_in_Long_Island_City_NYPL_b11524053-490405.tiff.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\"},\"headline\":\"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie\",\"datePublished\":\"2021-02-04T10:27:26+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-04T10:54:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/\"},\"wordCount\":1025,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Walter-Greiling.jpg\",\"keywords\":[\"Chemische industrie\",\"Innovatie\",\"Technologie\"],\"articleSection\":[\"Antibiotica\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/\",\"name\":\"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie - Bio Based Press\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Walter-Greiling.jpg\",\"datePublished\":\"2021-02-04T10:27:26+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-04T10:54:05+00:00\",\"description\":\"De 20e eeuw wordt gekenmerkt door de opkomst van de chemie. In de 19e eeuw was het nog onvoorstelbaar dat het leven een chemisch proces is.\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/02\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Walter-Greiling.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Walter-Greiling.jpg\",\"width\":126,\"height\":165,\"caption\":\"Walter Greiling\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"description\":\"Discovering another society through sustainability and innovation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"width\":287,\"height\":287,\"caption\":\"Bio Based Press\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Biobased-Society\\\/158982974234328\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/biobasedpress\",\"http:\\\/\\\/nl.linkedin.com\\\/groups\\\/Biobased-Society-4543631\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\",\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.diederikvanderhoeven.nl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/author\\\/diederikvdh\\\/\"}]}<\/script>","yoast_head_json":{"title":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie - Bio Based Press","description":"De 20e eeuw wordt gekenmerkt door de opkomst van de chemie. In de 19e eeuw was het nog onvoorstelbaar dat het leven een chemisch proces is.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie - Bio Based Press","og_description":"De 20e eeuw wordt gekenmerkt door de opkomst van de chemie. In de 19e eeuw was het nog onvoorstelbaar dat het leven een chemisch proces is.","og_url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/","og_site_name":"Bio Based Press","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","article_published_time":"2021-02-04T10:27:26+00:00","article_modified_time":"2021-02-04T10:54:05+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Moulding_machine_in_a_marble_yard_in_Long_Island_City_NYPL_b11524053-490405.tiff.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Diederik van der Hoeven","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@biobasedpress","twitter_site":"@biobasedpress","twitter_misc":{"Geschreven door":"Diederik van der Hoeven","Geschatte leestijd":"6 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/"},"author":{"name":"Diederik van der Hoeven","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516"},"headline":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie","datePublished":"2021-02-04T10:27:26+00:00","dateModified":"2021-02-04T10:54:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/"},"wordCount":1025,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Walter-Greiling.jpg","keywords":["Chemische industrie","Innovatie","Technologie"],"articleSection":["Antibiotica"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/","name":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 4. Opkomst van de chemie - Bio Based Press","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Walter-Greiling.jpg","datePublished":"2021-02-04T10:27:26+00:00","dateModified":"2021-02-04T10:54:05+00:00","description":"De 20e eeuw wordt gekenmerkt door de opkomst van de chemie. In de 19e eeuw was het nog onvoorstelbaar dat het leven een chemisch proces is.","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/02\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-4-opkomst-van-de-chemie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Walter-Greiling.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Walter-Greiling.jpg","width":126,"height":165,"caption":"Walter Greiling"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","name":"Bio Based Press","description":"Discovering another society through sustainability and innovation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization","name":"Bio Based Press","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","width":287,"height":287,"caption":"Bio Based Press"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","https:\/\/x.com\/biobasedpress","http:\/\/nl.linkedin.com\/groups\/Biobased-Society-4543631"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516","name":"Diederik van der Hoeven","sameAs":["http:\/\/www.diederikvanderhoeven.nl"],"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/author\/diederikvdh\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18547"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18552,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18547\/revisions\/18552"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}