{"id":18412,"date":"2021-01-14T11:00:59","date_gmt":"2021-01-14T10:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=18412"},"modified":"2021-04-06T17:02:58","modified_gmt":"2021-04-06T16:02:58","slug":"100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/","title":{"rendered":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie"},"content":{"rendered":"

In 1890 benoemt <\/strong>Robert Koch<\/a><\/strong> Paul Ehrlich<\/a><\/strong> tot zijn assistent. Hoewel Ehrlich (1854-1915) in de eerste plaats medicus is (hij ontwikkelt samen met <\/strong>Emil Adolf von Behring<\/a><\/strong> een vaccin tegen difterie), is hij vooral\u00a0 gefascineerd door de chemie. <\/strong><\/p>\n

Project \u2018100 jaar antibiotica\u2019
\n<\/em>Aflevering 1. Louis Pasteur vs. Robert Koch<\/a>
\n<\/em>Aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan\u00a0 en chemotherapie
\n<\/em><\/strong>Aflevering 3. Mercurochroom, Ehrlich\u2019s chemotherapie op z\u2019n Amerikaans
\n<\/em>Aflevering 4. Opkomst van de chemie
\n<\/em>Aflevering 5. Een kleurig voorspel
\n<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"Salvarsan\"<\/a>
Salvarsan. In 2005 is aangetoond dat de formule niet helemaal correct was. Het is een mengsel van trimeren en pentameren.<\/figcaption><\/figure>\n

Ehrlich en de chemotherapie<\/strong><\/h2>\n

De bestrijding van ziekten met chemicali\u00ebn noemde men vroeger \u2018chemotherapie\u2019 (een term die we nu alleen nog gebruiken voor de bestrijding van tumoren). Daarbij hoorde een onderliggende theorie. Deze begint met de invloed van kleurstoffen op allerlei weefsels. De chemie van kleurstoffen neemt Duitsland tegen het eind van de 19e<\/sup> eeuw een grote vlucht. Ze worden toegepast op textiel; maar er zijn ook veel andere toepassingen zoals de herkenning van lichaamsdelen (cellen, spieren, zenuwen) en micro-organismen.<\/p>\n

\"Neosalvarsan\"<\/a>
Neosalvarsan. De veronderstelling van Ehrlich dat kleine veranderingen in de formule de medicinale werking sterk kunnen be\u00efnvloeden bleek te kloppen. De bijwerkingen van Neosalvarsan zijn aanzienlijk minder dan die van Salvarsan.<\/figcaption><\/figure>\n

De veronderstelling van Ehrlich dat kleine veranderingen in de formule de medicinale werking sterk kunnen be\u00efnvloeden bleek te kloppen. De bijwerkingen van Neosalvarsan zijn aanzienlijk minder dan die van Salvarsan.Een deel van het kleurstofmolecuul bindt zich aan het weefsel; een ander deel van het molecuul veroorzaakt, al dan niet samen met het weefsel, de kleur (het effect).Ehrlich redeneert nu dat dat \u2018andere\u2019 deel z\u00f3 zou kunnen worden bewerkt dat het effect heeft op een ziekteverwekker. Volgens hem moet het dus mogelijk zijn om met logische chemische veranderingen in de uitgangsstof een werkzaam geneesmiddel te ontwikkelen. Iets wat we nu rationeel ontwerp noemen.<\/p>\n

\"Trimeer<\/a>
Trimeer en pentameer<\/figcaption><\/figure>\n

Gezonde cellen en lichaamsdelen moeten onaangetast blijven. Hij kiest de naam chemotherapie voor zijn benadering en hoopt daarmee de wonderkogel te vinden waarmee hij de bacterie kan doden zonder de pati\u00ebnt te schaden. Na een lange zoektocht vindt hij in 1909 in preparaat 606 een product dat de veroorzaker van syfilis om zeep helpt. Het is overigens een Japanner, Sahachiro Hata<\/a>, die bij dierproeven deze werking van Ehrlich\u2019s preparaat ontdekt. Slechts 4 jaar eerder is na een lange zoektocht de bacteri\u00eble spirocheet ontdekt die de ziekte veroorzaakt; in het verlengde van het beroemde werk van Robert Koch op dit gebied.<\/p>\n

\"Spirocheten\"<\/a>
Spirocheten, de bacterie die syfilis veroorzaakt. Shutterstock :1732593569<\/figcaption><\/figure>\n

Salvarsan is voor Ehrlich een bevestiging van zijn theorie. Volgens hem helpt het giftige arseen de ziekmakende spirocheten, een onderfamilie van de bacteri\u00ebn, om zeep; terwijl de gesubstitueerde aromaatringen zorgen voor de binding aan de bacterie. Voor de bekende firma Hoechst is het \u00e9\u00e9n van de eerste successen in de medicinale chemie. Gedurende meer dan 20 jaar zijn Salvarsan en Neosalvarsan de enige medicijnen tegen syfilis. Ze worden in het begin oraal (door de mond) toegediend. Maar Alexander Fleming<\/a> (die later penicilline ontdekt) ontwikkelt een betere en minder pijnlijke toediening: intraveneus (met een spuitje), voor die tijd een nieuwe methode. Aangezien Fleming een van de weinige artsen in Londen is die Salvarsan toedient, krijgt hij door zijn drukke praktijk de bijnaam ‘soldaat 606’.<\/p>\n

\"Synthetische<\/a>
De beschikbare synthetische wapens van de chemische industrie zo\u2019n 100 jaar geleden (klik om te vergroten).<\/figcaption><\/figure>\n

Synthetische chemie<\/strong><\/h2>\n

Salvarsan is een van de eerste voorbeelden van medicijnen op basis van synthetische chemie. Aspirine is weliswaar van 1897 en eveneens volledig synthetisch, maar ge\u00efnspireerd op salicine uit wilgenbast. De eer van het alleereerste chemische geneesmiddel komt wellicht toe aan methyleenblauw (1876). Dat is een van de vele textielkleurstoffen, maar het blijkt later het ook prima te werken als middel tegen malaria. Overigens is het vanwege de intense kleuring niet populair bij pati\u00ebnten. Het triggert wel veel onderzoek, onder meer aan kininederivaten. Een belangrijk resultaat is het bekende chloroquine (1932, nu een omstreden middel in de strijd tegen Covid-19). Een andere goede kandidaat voor de eerste plek bij de synthetische medicijnen is acetanilide. Het wordt in 1886 als koortswerend middel op de markt gebracht. Niet veel later ontdekt men dat deze stof ook pijnverzachtend werkt, en daarom wordt deze voorgeschreven bij de bestrijding van bijvoorbeeld hoofdpijn en menstruatiepijn. Pas in 1948 ontdekken onderzoekers dat acetanilide een giftige stof is, doordat deze in het lichaam wordt omgezet in paracetamol en het giftige aniline<\/a>. Overigens wordt het gebruik van paracetamol in 1893 ook al genoemd. De eerste synthese dateert van 1877. Pas vanaf ca 1950 wordt het een populaire pijnstiller.<\/p>\n

We hebben het bij deze medicijnen over inwendig gebruik. Voor uitwendig gebruik is het lastiger om na te gaan waar de praktijk precies begonnen is. Fenol is met de introductie als ontsmettingsmiddel (carbolzuur) in 1834 wellicht de eerste. Het boek \u2018Creative Chemistry\u2019 uit 1919 noemt de kleurstoffen picrinezuur, malachietgroen, briljant groen, kristalviolet, ethylviolet en victoriablauw die in WO I worden gebruikt als desinfectiemiddel bij soldaten, waardoor ze er uit zien als een \u2018beschilderd paasei\u2019.<\/p>\n

\u00a0<\/em>In 1908 ontvangt Ehrlich de Nobelprijs voor geneeskunde samen met Ilja Iljitsj Metsjnikov voor hun bijdragen aan het begrijpen van de reacties van ons immuunsysteem. Ruim op tijd voordat de Nazi\u2019s onderzoekers van Joodse afkomst uit de boeken verwijderen en de Nobelprijs verbieden.<\/em><\/p>\n

Bronnen
\n<\/em><\/strong>Wikipedia: Alle genoemde eigennamen en producten
\nThe discovery of penicillin (New insights after more than 75 tears of clinical use). Robert Gaynes, Emerging Infectious Diseases 23<\/strong>(5), 849-853, 2017
\nIndustrial Chemistry, Riegel, 4th<\/sup> edition, Reinhold Publ. Corp. New York, 1942
\nWetenschap overwint de microben. G.Venzmer (Nederlandse vertaling K.Frits), Uitgeverij Roskam, Amsterdam , 231-240, 1943.\u00a0 Waarschuwing! Dit zeer leesbare boek is van een omstreden uitgever. Het woord rassenhygi\u00ebne treffen we aan in\u00a0 de inleiding en de naam van Paul Ehrlich wordt zorgvuldig vermeden! Van de iets meer dan 130 uitgaven die Roskam tijdens de bezetting op de markt bracht, waren er zo’n twaalf militaire werken, en ongeveer dertig boeken die politiek moeiteloos pasten binnen de nationaal-socialistische ideologie.
\nCreative Chemistry, Edwin E. Slosson, Garden City Publ.Co., New York, 1919.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In 1890 benoemt Robert Koch Paul Ehrlich tot zijn assistent. Hoewel Ehrlich (1854-1915) in de eerste plaats medicus is (hij ontwikkelt samen met Emil Adolf von Behring een vaccin tegen … Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":18409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[269],"tags":[27,271],"class_list":["post-18412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antibiotica","tag-innovatie","tag-medicijnen"],"yoast_head":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie - Bio Based Press<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Paul Ehrlich ontdekte Salvarsan in 1909, een medicijn tegen a syfilis, onderdeel van 'chemotherapie': chemie tegen ziekten.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie - Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Paul Ehrlich ontdekte Salvarsan in 1909, een medicijn tegen a syfilis, onderdeel van 'chemotherapie': chemie tegen ziekten.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-14T10:00:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-04-06T16:02:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Salvarsan-klein.png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Alle Bruggink\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Alle Bruggink\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Alle Bruggink\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d67771abfb590745048de183a3df29b4\"},\"headline\":\"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie\",\"datePublished\":\"2021-01-14T10:00:59+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-06T16:02:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/\"},\"wordCount\":1035,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Spirochetes-small.png\",\"keywords\":[\"Innovatie\",\"Medicijnen\"],\"articleSection\":[\"Antibiotica\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/\",\"name\":\"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie - Bio Based Press\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Spirochetes-small.png\",\"datePublished\":\"2021-01-14T10:00:59+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-06T16:02:58+00:00\",\"description\":\"Paul Ehrlich ontdekte Salvarsan in 1909, een medicijn tegen a syfilis, onderdeel van 'chemotherapie': chemie tegen ziekten.\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2021\\\/01\\\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Spirochetes-small.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Spirochetes-small.png\",\"width\":233,\"height\":132,\"caption\":\"Spirochetes, the bacteria causing syphilis. Shutterstock: 1732593569\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"description\":\"Discovering another society through sustainability and innovation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"width\":287,\"height\":287,\"caption\":\"Bio Based Press\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Biobased-Society\\\/158982974234328\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/biobasedpress\",\"http:\\\/\\\/nl.linkedin.com\\\/groups\\\/Biobased-Society-4543631\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d67771abfb590745048de183a3df29b4\",\"name\":\"Alle Bruggink\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/author\\\/alleb\\\/\"}]}<\/script>","yoast_head_json":{"title":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie - Bio Based Press","description":"Paul Ehrlich ontdekte Salvarsan in 1909, een medicijn tegen a syfilis, onderdeel van 'chemotherapie': chemie tegen ziekten.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie - Bio Based Press","og_description":"Paul Ehrlich ontdekte Salvarsan in 1909, een medicijn tegen a syfilis, onderdeel van 'chemotherapie': chemie tegen ziekten.","og_url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/","og_site_name":"Bio Based Press","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","article_published_time":"2021-01-14T10:00:59+00:00","article_modified_time":"2021-04-06T16:02:58+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Salvarsan-klein.png","type":"","width":"","height":""}],"author":"Alle Bruggink","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@biobasedpress","twitter_site":"@biobasedpress","twitter_misc":{"Geschreven door":"Alle Bruggink","Geschatte leestijd":"6 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/"},"author":{"name":"Alle Bruggink","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/d67771abfb590745048de183a3df29b4"},"headline":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie","datePublished":"2021-01-14T10:00:59+00:00","dateModified":"2021-04-06T16:02:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/"},"wordCount":1035,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Spirochetes-small.png","keywords":["Innovatie","Medicijnen"],"articleSection":["Antibiotica"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/","name":"100 jaar strijd tussen chemie en bacterie, aflevering 2. Paul Ehrlich, Salvarsan en chemotherapie - Bio Based Press","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Spirochetes-small.png","datePublished":"2021-01-14T10:00:59+00:00","dateModified":"2021-04-06T16:02:58+00:00","description":"Paul Ehrlich ontdekte Salvarsan in 1909, een medicijn tegen a syfilis, onderdeel van 'chemotherapie': chemie tegen ziekten.","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2021\/01\/100-jaar-strijd-tussen-chemie-en-bacterie-aflevering-2-paul-ehrlich-salvarsan-en-chemotherapie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Spirochetes-small.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Spirochetes-small.png","width":233,"height":132,"caption":"Spirochetes, the bacteria causing syphilis. Shutterstock: 1732593569"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","name":"Bio Based Press","description":"Discovering another society through sustainability and innovation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization","name":"Bio Based Press","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","width":287,"height":287,"caption":"Bio Based Press"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","https:\/\/x.com\/biobasedpress","http:\/\/nl.linkedin.com\/groups\/Biobased-Society-4543631"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/d67771abfb590745048de183a3df29b4","name":"Alle Bruggink","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/author\/alleb\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18412"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18414,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18412\/revisions\/18414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}