{"id":10140,"date":"2017-05-15T09:15:57","date_gmt":"2017-05-15T08:15:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/?p=10140\/"},"modified":"2017-05-17T10:40:41","modified_gmt":"2017-05-17T09:40:41","slug":"verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/","title":{"rendered":"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders"},"content":{"rendered":"<p><strong>In de eerste twee columns in deze serie heb ik de problemen laten zien van het vinden van de waarheid over neonicotino\u00efden en hun effect op bestuivende insecten. De inzet is hoog. Neonicotino\u00efden maken een derde uit van alle insectenbestrijdingsmiddelen ter wereld (in geldswaarde). Maar maatschappelijke organisaties hebben hen de oorlog verklaard. Moeten we naar een verbod op neonicotino\u00efden (<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2017\/mar\/23\/europe-poised-for-total-ban-on-bee-harming-pesticides\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">zoals in Europa<\/a>), of hen aanvaarden (zoals in de VS)? Of nog iets anders?<\/strong><\/p>\n<blockquote><p><em>Dit is de derde van vier columns over neonicotino\u00efden en hun mogelijke gevolgen voor bijen, en over het bredere vraagstuk van biodiversiteit en zijn belang voor de landbouw. Gepubliceerd op <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/bijensterfte-ooit-oorzaak-weten\/\">2 mei<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/neonicotinoiden-bijen-verhitte-strijd\/\">4 mei<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/\">15 mei<\/a> en <a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/toelatingsproces-insecticiden-logica-sociale-wetenschap\/\">17 mei<\/a>.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure id=\"attachment_10133\" aria-describedby=\"caption-attachment-10133\" style=\"width: 277px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10133\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\" alt=\"Honingbij. Foto: Paul Stein.\" width=\"287\" height=\"203\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-10133\" class=\"wp-caption-text\">Honingbij. Foto: Paul Stein.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Tegengestelde keuzes<\/h2>\n<p>In alle landen baseren toelatingscommissies zich op rapporten geschreven door onderzoekers van naam, verzameld in commissies die idealiter alle betrokken disciplines vertegenwoordigen. Hier hebben we dus twee wetenschappelijke commissies die zich baseren op dezelfde literatuur en toch tot tegengestelde conclusies komen. Hoe kan dat? Voor deze columns heb ik niet gekeken naar de rapporten die de Amerikaanse EPA motiveren een verbod op neonicotino\u00efden af te wijzen. Op grond van de literatuur meende ik dat een verbod op neonicotino\u00efden moeilijker te verdedigen zou zijn dan een toelating; en daarom was ik vooral nieuwsgierig naar het <a href=\"http:\/\/www.easac.eu\/fileadmin\/Reports\/Easac_15_ES_web_complete_01.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">rapport van de European Academies Science Advisory Council (EASAC)<\/a> dat de Europese positie motiveert. Hoe verantwoorden de onderzoekers van het EASAC hun stellingname? Wat bepaalt hun negatieve keuze?<\/p>\n<p>De eerste en zeer belangrijke keuze van de EASAC is om het onderzoeksveld te verbreden tot bestuivende insecten in het algemeen, en zich niet te beperken tot honingbijen. Zoals in mijn eerdere columns genoemd, hebben honingbijen veel eigenschappen die hen beschermen tegen de meest schadelijke effecten van gifstoffen: zij zoeken hun voedsel zeer ver, hebben daardoor veel keuze in bloemen waarop zij neerstrijken, en hebben een belangrijk verdedigingsmechanisme in hun koloniestructuur, dit \u2018superorganisme\u2019 dat op zijn minst gifstoffen verdunt die in de korf terecht komen. Er is ook een landbouwkundige reden om verder te kijken dan honingbijen: zij zijn slechts \u00e9\u00e9n van de vele organismen die voor bestuiving van landbouwgewassen zorgen. Een redelijke schatting over alle gewassen samen is dat honingbijen voor slechts 20% van de bestuivingen zorgen; bij sommige gewassen is dit veel meer, zeg twee derde, bij andere gewassen veel minder. Sommige gewassen zijn zelfbestuivend, andere zijn voornamelijk afhankelijk van andere soorten. Van veel gewassen neemt de opbrengst ook toe wanneer zij door meerdere bestuivende insecten worden bezocht. Ook uit economisch oogpunt heeft de EASAC volkomen gelijk om niet alleen naar honingbijen te kijken.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10135\" aria-describedby=\"caption-attachment-10135\" style=\"width: 298px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Bee-hive-Photo-On\u00e9sime.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10135\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Bee-hive-Photo-On\u00e9sime.jpg\" alt=\"Bijenkast. Foto On\u00e9sime\" width=\"308\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Bee-hive-Photo-On\u00e9sime.jpg 308w, https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Bee-hive-Photo-On\u00e9sime-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 308px) 100vw, 308px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-10135\" class=\"wp-caption-text\">Met hun koloniestructuur kunnen honingbijen veel negatieve effecten van insecticiden afweren. Foto On\u00e9sime<\/figcaption><\/figure>\n<h2>EASAC conclusies<\/h2>\n<p>De conclusies van de EASAC over \u2018onbedoeld aangetaste soorten\u2019 (zeg bestuivende insecten en natuurlijke vijanden van schadelijke insecten) zijn:<br \/>\n\u20181. Er is steeds meer bewijs voor de zeer schadelijke effecten van het grootschalig en preventieve gebruik van neonicotino\u00efden op onbedoeld aangetaste soorten die nuttige ecodiensten leveren zoals bestuiving en bestrijding van schadelijke organismen.<br \/>\n2. Er is duidelijk bewijs voor de sublethale effecten van zeer lage hoeveelheden neonicotino\u00efden over langere perioden op onbedoeld aangetaste nuttige organismen. Dit moet in overweging worden genomen in de toelatingsprocedures in de EU.<br \/>\n3. Het preventieve gebruik van neonicotino\u00efden zoals nu, is in strijd met de grondbeginselen van ge\u00efntegreerde bestrijding van schadelijke organismen zoals neergelegd in de EU richtlijn over duurzame pesticiden.<br \/>\n4. Grootschalig gebruik van neonicotino\u00efden (en andere insectenbestrijdingsmiddelen) beperkt het potentieel voor herstel van biodiversiteit in landbouwgebieden onder de landbouw-milieuregels van de EU.\u2019<\/p>\n<h2>Een verbod op neonicotino\u00efden op grond van het EASAC rapport?<\/h2>\n<p>Nu is het op zich niet onredelijk om op basis van het aanwezige wetenschappelijke bewijsmateriaal tot deze conclusies te komen. Ook al zouden sommige onderzoekers ernstig bezwaar kunnen maken tegen woorden als \u2018zeer schadelijke effecten\u2019. Maar is het genoeg voor een verbod op neonicotino\u00efden? Bij scherp lezen lijkt het grootste probleem het \u2018grootschalig preventief gebruik\u2019 van deze stoffen te zijn. Ze worden dus breed gebruikt, niet alleen wanneer nodig, maar als algemene preventieve maatregel. Dat leidt inderdaad tot de verspreiding van deze stoffen v\u00e9r voorbij tijden en plaatsen waarop zij hun bedoeld effect hebben: schadelijke organismen doden. In feite zal \u2018grootschalig preventief gebruik\u2019 van elke gifstof leiden tot terechte bezwaren, zo niet tot \u2018zeer schadelijke effecten\u2019. Het komt mij voor dat de commissie hier niet streng genoeg is voor zichzelf. Zou de commissie niet meer aandacht hebben moeten besteden aan het grootschalige, algemene en soms ondeskundige gebruik van insecticiden? Grootschalig preventief gebruik van gifstoffen is absoluut in strijd met precisielandbouw, de moderne standaard.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10137\" aria-describedby=\"caption-attachment-10137\" style=\"width: 228px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Cropduster-spraying-pesticides-Photo-Charles-ORear.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10137\" src=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Cropduster-spraying-pesticides-Photo-Charles-ORear.jpg\" alt=\"verbod op neonicotino\u00efden of gebruiksregels\" width=\"238\" height=\"305\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-10137\" class=\"wp-caption-text\">Sproeien is een erg ineffectieve manier om insecticiden bij schadelijke organismen te krijgen. Foto: Charles O&#8217;Rear.<\/figcaption><\/figure>\n<p>De meeste precisie bij het behandelen van planten met neonicotino\u00efden geeft het bedekken van hun zaden. Maar zelfs daarbij, aldus de EASAC (p.21), komt slechts 2-20% van de gifstof terecht in de plant, waar deze moet zijn. Er zijn problemen geweest met insecten die terecht kwamen in een wolk van stof, vrijgekomen bij het planten van de zaden, maar betere plantmethoden lossen dit probleem wel op. Toch komt de meeste gifstof terecht in de bodem, vanwaar deze nog altijd kan worden opgenomen door de plant, maar waarvan veel zal worden opgenomen door bomen en struiken naast de akker, door wormen en bodeminsecten, of in sloten (en uiteindelijk door waterinsecten). In natte klimaten hebben onderzoekers inderdaad groeiende concentraties neonicotino\u00efden gevonden in oppervlaktewater \u2013 met tot dusverre onbekende gevolgen voor het waterleven.<\/p>\n<h2>De essenti\u00eble rol van biodiversiteit<\/h2>\n<p>Ik vind hetzelfde gebrek aan gestrengheid terug in de manier waarop de commissie het effect van neonicotino\u00efden op insecten behandelt. Ja, veel bestuivende insecten gaan achteruit in veel Europese landen. Ja, in sommige Europese landen zijn er niet genoeg insecten voor bestuiving. Ja, veel natuurlijke vijanden van schadelijke organismen gaan ook achteruit. Ja, neonicotino\u00efden zijn nieuw in het milieu en zouden hierin een rol kunnen spelen. Kortom, de biodiversiteit lijdt onder het grootschalig gebruik. Maar de commissie maakt steeds belangrijke voorbehouden als het gaat om causale verbanden tussen het gebruik van deze stoffen en zulke verschijnselen. Zulke causale verbanden zouden een verbod op neonicotino\u00efden rechtvaardigen, maar onze kennis schiet daarvoor op dit moment tekort.<\/p>\n<p>Toch is die biodiversiteit essentieel. Dit is een verwaarloosd terrein, en de opmerkingen van de commissie hierover zijn absoluut behartigenswaard. Waarschijnlijk maakt de landbouw veel gebruik van ecodiensten geleverd door zijn natuurlijke omgeving \u2013 ook op manieren die we nog niet kennen. De achteruitgang van natuurlijke vijanden van schadelijke organismen (vooral insecten) is zeer ernstig, en er zijn aanwijzingen dat neonicotino\u00efden hierin soms een rol spelen. Dit zou een krachtige waarschuwing moeten vormen voor boeren en agrarische beleidsmakers. Het zou heel dom zijn om de natuurlijke processen te ondermijnen die de commerci\u00eble landbouw ondersteunen. Naarmate de landbouw steeds intensiever wordt, zou er ook steeds meer werk gemaakt moeten worden van het scheppen van gezonde (en onbehandelde) natuurlijke gebieden rond de akkers \u2013 direct ernaast, en ook in de vorm van grote natuurgebieden. Wisselbouw blijkt vaak een goed middel om schadelijke insecten in toom te houden. En landbouwmethoden zouden steeds preciezer moeten worden: door gifstoffen alleen toe te dienen op plaatsen en momenten, en in hoeveelheden waarin ze daadwerkelijk schadelijke organismen en ziekten bestrijden; en door bij voorkeur gebruik te maken van natuurlijke vijanden van schadelijke organismen.<\/p>\n<h2>Een voortgaande ontwikkeling<\/h2>\n<p>We moeten wel in gedachten houden dat neonicotino\u00efden slechts een bepaalde fase vormen in de ontwikkeling van steeds betere bestrijdingsmiddelen. De mensheid is al van v\u00e9r gekomen, vanaf DDT dat zich concentreerde in de voedselketen en vogels doodde, tot neonicotino\u00efden die alleen insecten aantasten. Nieuwe insecticiden zijn hopelijk nog specifieker, zowel in ontwerp als in toepassing. Voor mij is het hoogst bereikbare op dit gebied het bijdragen aan het ontwikkelen van steeds betere bestrijdingsmiddelen met minder neveneffecten, zodat daarmee het herstel van de biodiversiteit wordt bespoedigd.<\/p>\n<p>Het grootschalige preventieve gebruik van neonicotino\u00efden moet worden voorkomen. Maar moeten we daarvoor een verbod op neonicotino\u00efden instellen? De simpele vraag \u2018toelaten of verbieden\u2019 leidt ons hier misschien op een dwaalspoor. In mijn slotcolumn kom ik tot mijn persoonlijke conclusies; meer op basis van gezonde logica dan van een diepgaande kennis van het onderwerp \u2013 maar misschien toch nuttig. We moeten meer logica gebruiken!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In de eerste twee columns in deze serie heb ik de problemen laten zien van het vinden van de waarheid over neonicotino\u00efden en hun effect op bestuivende insecten. De inzet &#8230; <a title=\"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/\" aria-label=\"Lees meer over Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10133,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[251],"tags":[244,127,126,247],"class_list":["post-10140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duurzaamheid","tag-achtergrond","tag-beleid","tag-gewassen","tag-precisie"],"yoast_head":"<title>Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders - Bio Based Press<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders - Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In de eerste twee columns in deze serie heb ik de problemen laten zien van het vinden van de waarheid over neonicotino\u00efden en hun effect op bestuivende insecten. De inzet ... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bio Based Press\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-05-15T08:15:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-05-17T09:40:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@biobasedpress\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Diederik van der Hoeven\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\"},\"headline\":\"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders\",\"datePublished\":\"2017-05-15T08:15:57+00:00\",\"dateModified\":\"2017-05-17T09:40:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/\"},\"wordCount\":1403,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/05\\\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\",\"keywords\":[\"Achtergrond\",\"Beleid\",\"Gewassen\",\"Precisie\"],\"articleSection\":[\"Duurzaamheid\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/\",\"name\":\"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders - Bio Based Press\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/05\\\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\",\"datePublished\":\"2017-05-15T08:15:57+00:00\",\"dateModified\":\"2017-05-17T09:40:41+00:00\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/2017\\\/05\\\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/05\\\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/05\\\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg\",\"width\":287,\"height\":203,\"caption\":\"Honingbij. Foto: Paul Stein.\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"description\":\"Discovering another society through sustainability and innovation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Bio Based Press\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/03\\\/BBP_logo_klein.png\",\"width\":287,\"height\":287,\"caption\":\"Bio Based Press\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Biobased-Society\\\/158982974234328\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/biobasedpress\",\"http:\\\/\\\/nl.linkedin.com\\\/groups\\\/Biobased-Society-4543631\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516\",\"name\":\"Diederik van der Hoeven\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.diederikvanderhoeven.nl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.biobasedpress.eu\\\/nl\\\/author\\\/diederikvdh\\\/\"}]}<\/script>","yoast_head_json":{"title":"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders - Bio Based Press","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders - Bio Based Press","og_description":"In de eerste twee columns in deze serie heb ik de problemen laten zien van het vinden van de waarheid over neonicotino\u00efden en hun effect op bestuivende insecten. De inzet ... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/","og_site_name":"Bio Based Press","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","article_published_time":"2017-05-15T08:15:57+00:00","article_modified_time":"2017-05-17T09:40:41+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Diederik van der Hoeven","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@biobasedpress","twitter_site":"@biobasedpress","twitter_misc":{"Geschreven door":"Diederik van der Hoeven","Geschatte leestijd":"7 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/"},"author":{"name":"Diederik van der Hoeven","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516"},"headline":"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders","datePublished":"2017-05-15T08:15:57+00:00","dateModified":"2017-05-17T09:40:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/"},"wordCount":1403,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg","keywords":["Achtergrond","Beleid","Gewassen","Precisie"],"articleSection":["Duurzaamheid"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/","name":"Verbod op neonicotino\u00efden, of niet, of iets anders - Bio Based Press","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg","datePublished":"2017-05-15T08:15:57+00:00","dateModified":"2017-05-17T09:40:41+00:00","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/2017\/05\/verbod-op-neonicotinoiden-iets-anders\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Honey-bee-Photo-Paul-Stein.jpg","width":287,"height":203,"caption":"Honingbij. Foto: Paul Stein."},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","name":"Bio Based Press","description":"Discovering another society through sustainability and innovation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#organization","name":"Bio Based Press","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","contentUrl":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/BBP_logo_klein.png","width":287,"height":287,"caption":"Bio Based Press"},"image":{"@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Biobased-Society\/158982974234328","https:\/\/x.com\/biobasedpress","http:\/\/nl.linkedin.com\/groups\/Biobased-Society-4543631"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/#\/schema\/person\/ebeae8a117b6bc5cecc948fa80308516","name":"Diederik van der Hoeven","sameAs":["http:\/\/www.diederikvanderhoeven.nl"],"url":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/author\/diederikvdh\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10140"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10166,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10140\/revisions\/10166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biobasedpress.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}